Von der Leyen chce ograniczyć przyjmowanie wniosków azylowych Ukraińców
Jak wynika z ustaleń niemieckiego „Der Spiegel”, Ursula von der Leyen zapowiedziała postulat ograniczenia przyjmowania uchodźców wojennych z Ukrainy, głównie mężczyzn zdolnych do służby wojskowej. Wcześniej podobne chęci deklarowali inni unijni politycy.
Przed nadchodzącym szczytem Unii Europejskiej przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała propozycję ograniczenia uproszczonych zasad przyjmowania obywateli Ukrainy w państwach UE — podał niemiecki „Der Spiegel”, powołując się na list do europejskich szefów państw i rządów.
Zakres tymczasowej ochrony ma zostać ograniczony w taki sposób, aby dalsze obowiązywanie ochrony nie osłabiało zdolności Ukrainy do samoobrony.
Ułatwienia mogą zostać ograniczone dla mężczyzn w wieku poborowym
Planowane zmiany są odczytywane jako sygnał, że utrudnione może zostać przede wszystkim przyjmowanie mężczyzn zdolnych do służby wojskowej. Von der Leyen nie podała jednak szczegółów projektu.
Na początku czerwca, podczas spotkania ministrów spraw wewnętrznych państw UE, Niemcy i inne kraje członkowskie opowiedziały się za utrudnieniem przyjmowania do Unii mężczyzn z Ukrainy zdolnych do służby wojskowej. Według dpa szerokie poparcie uzyskała propozycja, aby z dyrektywy dotyczącej przyjmowania uchodźców wyłączyć osoby w wieku od 23 do 60 lat.
Część państw członkowskich od dłuższego czasu sygnalizowała, że chce zmian w zasadach wjazdu do UE dla części uchodźców wojennych z Ukrainy. W tej sprawie kilku przywódców państw unijnych miało apelować do von der Leyen w oficjalnym liście przed posiedzeniem Rady Europejskiej.
W maju Specjalna Przedstawicielka UE ds. Ukraińców Ylva Johansson powiedziała, że powołani do wojska mężczyźni, którym nie wolno opuszczać Ukrainy, nie powinny otrzymywać tymczasowej ochrony w UE.
Ochrona tymczasowa obowiązuje do marca 2027 roku
Uchodźcy wojenni z Ukrainy podlegają w Unii Europejskiej tzw. dyrektywie o masowym napływie. Mechanizm ten oznacza, że ich wnioski o ochronę nie są rozpatrywane indywidualnie. Obywatele Ukrainy otrzymują natychmiastowe prawo pobytu, dostęp do rynku pracy, edukacji oraz opieki medycznej bez konieczności przechodzenia przez długie procedury azylowe.
Obecnie unijna regulacja obowiązuje do 4 marca 2027 roku. Komisarz UE ds. migracji Magnus Brunner zapowiedział, że w najbliższym czasie przedstawi propozycję jej przedłużenia. Dotychczas ze statusu ochrony w UE skorzystało ponad 4,3 mln Ukrainek i Ukraińców.
Według AFP dorośli mężczyźni stanowią około 27 proc. wszystkich obywateli Ukrainy korzystających obecnie z ochrony UE. Kobiety stanowią 43 proc., a nieletni 30 proc. Największe społeczności migrantów z Ukrainy znajdują się w Niemczech, Polsce i Czechach.
Ukraina zmaga się z niedoborem żołnierzy
Pierwsze sygnały dotyczące zmian w sprawie tymczasowej ochrony dla uchodźców z Ukrainy pojawiły się już w 2025 roku. Komisja Europejska wskazywała wówczas, że pomoc pewnego dnia się zakończy, i wzywała państwa członkowskie do przygotowań związanych z przyszłym wygaszaniem programu obowiązującego od 2022 roku.
Ukraińska armia od dawna mierzy się z poważnym niedoborem żołnierzy potrzebnych do obrony państwa przed rosyjską agresją. Kwestia mobilizacji pozostaje na Ukrainie niepopularna, a przymusowy pobór spotkał się ze znaczną krytyką społeczną.
Państwa europejskie chcą ograniczeń dla ukraińskich azylantów
Kanclerz federalny Friedrich Merz już w ubiegłym roku zajął w tej sprawie jednoznaczne stanowisko i wezwał prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego do zaostrzenia przepisów wyjazdowych dla młodych mężczyzn. „Poprosiłem go, aby zadbał o to, żeby ci młodzi mężczyźni pozostali w kraju, ponieważ są potrzebni w kraju, a nie w Niemczech” — powiedział Merz.
W marcu tego roku Norwegia ograniczyła dostęp do ochrony zbiorowej dla nowych uchodźców z Ukrainy będących w wieku poborowym. Mężczyźni między 18 a 60 rokiem życia będą musieli przechodzić standardową procedurę azylową.
Państwa Unii Europejskiej, a także Norwegia i Szwajcaria, odnotowały spadek liczby nowych wniosków o azyl. Według Komisji Europejskiej w pierwszym kwartale 2026 roku liczba takich wniosków była o 18 proc. niższa niż w analogicznym okresie poprzedniego roku.
Według szacunków Kijowa z jesieni 2025 roku – około 1,5 mln mężczyzn w wieku poborowym stara się uchylać od mobilizacji.
Kresy.pl/Der Spiegel
