UE planuje ograniczyć prawo azylu dla ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym
„Nie wydaje się do końca logiczne, że wielu powołanych do wojska mężczyzn, którym nie wolno opuszczać Ukrainy, po prostu przekracza granicę, być może nawet nielegalnie, i od razu otrzymuje tymczasową ochronę” – oświadczyła Specjalna Przedstawicielka UE ds. Ukraińców Ylva Johansson. Jeszcze w 2024 roku polityk sprzeciwiła się propozycjom takich zmian, mówiąc, że UE nie może stosować zróżnicowanego podejścia do obywateli Ukrainy.
Według Johansson obecne rozwiązania mogą wysyłać na Ukrainę sprzeczny sygnał, ponieważ Unia Europejska wspiera Kijów w wojnie z Rosją, również militarnie, a jednocześnie pozwala części mężczyzn zobowiązanych do służby wojskowej korzystać z ochrony po opuszczeniu kraju.
Polityk poinformowała, że państwa członkowskie prowadzą rozmowy na temat możliwych wyjątków w obecnym systemie ochrony. Zaznaczyła jednak, że nie osiągnięto jeszcze wspólnego stanowiska.
„Dlatego moim zdaniem wprowadzenie pewnych wyjątków ma sens, ale ta kwestia nie została jeszcze uzgodniona. Zobaczymy. Jeśli jednak zostaną wprowadzone jakieś ograniczenia, myślę, że będą one bardzo niewielkie” – powiedziała Johansson w rozmowie z Deutsche Welle.
„Moim zdaniem nie wydaje się do końca logiczne, że wielu mężczyzn zobowiązanych do służby wojskowej, którym nie wolno opuszczać Ukrainy, otrzymuje od razu tymczasową ochronę po przekroczeniu granicy, być może nawet nielegalnie” – dodała Specjalna Przedstawicielka UE ds. Ukraińców.
Wcześniej rzecznik Komisji Europejskiej Markus Lammert informował, że w Unii Europejskiej trwają konsultacje dotyczące zmian w statusie uchodźców z Ukrainy. Według jego wypowiedzi zmiany mogą dotyczyć milionów osób, jednak nie podano szczegółów planowanych rozwiązań.
Konsultacje w tej sprawie trwają od marca i znajdują się obecnie w fazie przejściowej.
Warto przypomnieć, że w 2024 roku Ylva Johansson wyrażała przeciwne poglądy. Stwierdziła wówczas, że przymusowy powrót na Ukrainę jej obywateli płci męskiej w wieku mobilizacyjnym nie może być brany pod uwagę, ponieważ jest sprzeczny z dyrektywą w sprawie tymczasowej ochrony. Wyjaśniła, że UE nie może stosować zróżnicowanego podejścia do obywateli Ukrainy, którzy złożyli wniosek o tymczasową ochronę w Europie, ze względu na ich wiek, płeć i służbę wojskową.
Spadek liczby wniosków o azyl
Państwa Unii Europejskiej, a także Norwegia i Szwajcaria, odnotowały spadek liczby nowych wniosków o azyl. Według Komisji Europejskiej w pierwszym kwartale 2026 roku liczba takich wniosków była o 18 proc. niższa niż w analogicznym okresie poprzedniego roku.
W marcu tego roku Norwegia ograniczyła dostęp do ochrony zbiorowej dla nowych uchodźców z Ukrainy będących w wieku poborowym. Mężczyźni między 18 a 60 rokiem życia będą musieli przechodzić standardową procedurę azylową.
Według szacunków Kijowa z jesieni 2025 roku – około 1,5 mln mężczyzn w wieku poborowym stara się uchylać od mobilizacji.
