Ukraiński sektor rolny stawia żądania Brukseli. Wśród postulatów dopłaty i długi okres dostosowawczy
Ukraińskie organizacje rolnicze przedstawiły wspólne stanowisko dotyczące integracji sektora rolnego z Unią Europejską. Kluczowe postulaty obejmują co najmniej 10-letni okres przejściowy, dostęp do mechanizmów Wspólnej Polityki Rolnej oraz środki na modernizację infrastruktury.
4 marca w Brukseli podczas wydarzenia „Ukraińskie rolnictwo w UE: spojrzenie z Kijowa” wiodące ukraińskie organizacje rolnicze przedstawiły wspólne stanowisko dotyczące warunków integracji krajowego sektora rolnego z Unią Europejską, wskazując na potrzebę przewidywalnego i ekonomicznie zrównoważonego okresu przejściowego.
Czytaj też: Ukraiński gigant drobiarski inwestuje niedaleko polskiej granicy. Nowa ferma powstała na Wołyniu
Stanowisko zostało przygotowane przez organizacje branżowe reprezentujące większość ukraińskich producentów rolnych. Głównym założeniem dokumentu jest stopniowe przejście ukraińskiego rolnictwa do przepisów i standardów unijnych z uwzględnieniem skali produkcji, kosztów inwestycyjnych i skutków gospodarczych.
W centrum propozycji znalazł się postulat ustanowienia co najmniej 10-letniego okresu przejściowego, liczonego od momentu oficjalnego przystąpienia Ukrainy do UE. W tym czasie miałaby nastąpić pełna harmonizacja norm, w tym zasad dotyczących stosowania środków ochrony roślin, nawozów, dodatków paszowych, wymogów środowiskowych, norm GAEC oraz sieci Natura 2000.
Równolegle ukraińskie organizacje domagają się dostępu do mechanizmów wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej na warunkach obowiązujących w państwach członkowskich. W dokumencie zapisano stopniowe zwiększanie płatności oraz dojście do poziomu wsparcia obowiązującego w innych krajach UE do końca okresu przejściowego.
Kolejny element stanowiska dotyczy dostępu do funduszy strukturalnych UE. Ukraiński sektor rolny wskazał, że transformacja będzie wymagała szeroko zakrojonych inwestycji w modernizację i infrastrukturę, dlatego oczekuje wsparcia finansowego podobnego do tego, jakie towarzyszyło wcześniejszym rozszerzeniom Unii.
Warto zobaczyć: Ukraina wnioskuje do UE o wsparcie dla ferm mlecznych. Szacowane potrzeby to 62 mln euro
W tej samej propozycji zapisano również postulat liberalizacji handlu z rynkiem unijnym. Produkty ukraińskie spełniające normy bezpieczeństwa, etykietowania i identyfikowalności miałyby korzystać z maksymalnie zliberalizowanego dostępu do rynku wewnętrznego UE, natomiast towary przeznaczone na rynki państw trzecich mogłyby być wytwarzane zgodnie z normami krajowymi przy zachowaniu pełnej przejrzystości i oznaczenia jako produktów niezgodnych z normami UE.
W trakcie prezentacji stanowiska przedstawiciele ukraińskiego sektora rolnego podkreślali, że proponowany model ma ograniczyć ryzyko szoku gospodarczego. „Ukraińscy producenci są strukturalnie więksi niż większość gospodarstw rolnych w UE, co zwiększa ryzyko wejścia w fazę akcesyjną bez wystarczającego wsparcia finansowego dokładnie w momencie, gdy potrzeby inwestycyjne będą największe. Jednocześnie rozumiemy, że integralność jednolitego rynku UE nie podlega negocjacjom. Dlatego od momentu akcesji każdy produkt wprowadzany na rynek UE będzie zgodny z wymogami europejskimi, a produkty przeznaczone dla krajów trzecich będą wytwarzane zgodnie z normami krajowymi, będą w pełni identyfikowalne i wyraźnie oznaczone jako „produkty niezgodne z normami UE”” — powiedziała szefowa Komitetu Integracji Europejskiej UCAB Oleksandra Avramenko.
W kolejnej wypowiedzi przewodniczący Ukraińskiej Rady Agrarnej Andrij Dykun zwrócił uwagę na sytuację mniejszych gospodarstw. „Mali i średni producenci stanowią około 75 proc. ukraińskiego sektora rolnego. Nasi rolnicy zostali poważnie osłabieni przez lata wojny, a pospieszna integracja może zniszczyć znaczną część sektora. Jeśli tak się stanie, skutki sięgną daleko poza rolnictwo: odbiją się na zatrudnieniu na wsi, dochodach podatkowych, zyskach z eksportu i ogólnej odporności gospodarczej Ukrainy – dokładnie w momencie, gdy kraj najbardziej tego potrzebuje. Jeśli integracja nie będzie stopniowa i nie będzie wspierana realistycznymi harmonogramami i instrumentami, stanie się raczej obciążeniem gospodarczym niż transformacją” — powiedział przewodniczący rady.
Prezes Ukraińskiego Klubu Agrobiznesu Alex Lissitsa przekonywał natomiast, że proponowane rozwiązanie ma znaczenie nie tylko dla Ukrainy, ale także dla państw Unii. „Kontrolowana transformacja chroni integralność jednolitego rynku i samych europejskich rolników. Na przykład, jeśli Ukraina zostanie zmuszona do szybkiego wycofania się z kluczowych środków ochrony roślin, zanim pojawią się alternatywy, producenci zaczną kupować zatwierdzone produkty w UE. Spowoduje to niedobory i skoki cen na rynku UE” — powiedział prezes UCAB Alex Lissitsa.
Może Cię zainteresować: Polskie sery pod ostrzałem Ukrainy. Branża żąda interwencji państwa
W rozszerzonej argumentacji Lissitsa wskazał również na potrzebę wspólnego planu działania. „Zarządzana transformacja jest instrumentem stabilizacji całego rozszerzonego europejskiego systemu rolno-spożywczego, chroniącym integralność jednolitego rynku i samych europejskich rolników. Na przykład, jeśli Ukraina zostanie zmuszona do szybkiego wycofania się z kluczowych środków ochrony roślin, zanim pojawią się alternatywy, producenci zaczną kupować dopuszczone produkty w UE. Może to spowodować niedobory i wzrost cen na rynku UE. Aby tego uniknąć, proponujemy plan działania w ramach partnerstwa, który obejmuje wspólne badania i skalowanie alternatywnych rozwiązań, w tym integrowaną ochronę roślin, wymianę doświadczeń z krajami, które przeszły tę transformację, oraz skoordynowane stanowisko w sprawie uproszczenia nadmiernych regulacji w ramach WPR” — dodał prezes UCAB.
Na zakończenie prezentacji przedstawiciele ukraińskich stowarzyszeń rolniczych potwierdzili poparcie dla strategicznego kursu Ukrainy w kierunku członkostwa w UE. Jednocześnie zaznaczyli, że integracja powinna uwzględniać realia ekonomiczne, strukturę produkcji oraz potrzebę zachowania potencjału produkcyjnego po obu stronach. W tym celu zadeklarowali gotowość do otwartego dialogu z europejskimi partnerami na temat formatu integracji, który miałby być korzystny zarówno dla Ukrainy, jak i dla Unii Europejskiej.
