Ustawa o Strefach Czystego Transportu trafi do Trybunału Konstytucyjnego

Ponad 100 posłów PiS skierowało do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie przepisów ustawy o elektromobilności, które stanowią podstawę do tworzenia stref czystego transportu. Ustawę tę wprowadzono w 2018 roku, za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości.

W Krakowie, podczas wtorkowego briefingu małopolskich posłów Prawa i Sprawiedliwości, ogłoszono złożenie do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, na podstawie których samorządy tworzą strefy czystego transportu. Pod dokumentem opracowanym pod kierunkiem posłanki Małgorzaty Wassermann podpisało się ponad 100 parlamentarzystów PiS, w tym wszyscy posłowie tej partii z Małopolski.

„Posłowie Prawa i Sprawiedliwości w tamtym tygodniu złożyli wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją ustawy o elektromobilności. Mówiąc wprost zaskarżyliśmy zapisy związane ze strefą czystego transportu, zaskarżyliśmy to w bardzo szeroki sposób” — przekazała posłanka PiS Małgorzata Wassermann.

Posłanka PiS powiązała inicjatywę z uchwałą Rady Miasta Krakowa, przyjętą w czasie prezydentury Aleksandra Miszalskiego, dotyczącą ustanowienia strefy czystego transportu na terenie miasta. „Uważamy, że to co zrobiła Rada Miasta pod rządami Aleksandra Miszalskiego oznacza, że z ustawy, która miała dobry i słuszny cel zrobiono potwora, którego wykorzystano przeciwko mieszkańcom całego województwa, nie tylko miasta Krakowa, ale i okolic. Nie zgadzamy się z tym, będziemy z tym walczyć na wszystkie możliwe sposoby” — podkreśliła. W tym samym kontekście wskazała na równoległe postępowanie przed sądem administracyjnym dotyczące uchwały oraz na zapowiedź zmian w funkcjonowaniu strefy, ogłoszoną przez prezydenta Krakowa w sytuacji zapowiadanego referendum odwoławczego.

Poseł Łukasz Kmita, szef krakowskiego PiS, zaznaczył, że wnioskodawcy nie kwestionują samej idei stref czystego transportu, rozumianych jako ograniczony obszar w centrum miasta, ale sprzeciw budzi skala krakowskich rozwiązań oraz przyjęte regulacje. „Z pewnością strefa czystego transportu siedem razy większa w Krakowie niż w Warszawie pokazuje, że to jest uderzenie w mieszkańców, którzy mają starsze pojazdy. W mieszkańców, którzy nie mają środków na to, żeby je wymienić” — argumentował. W tej samej wypowiedzi wskazał także na przyjęcie przez Radę Miasta Krakowa „fatalnego prawa lokalnego”, które w jego ocenie rozszerzono maksymalnie.

Na początku lutego małopolskie samorządy złożyły sprzeciw wobec funkcjonowania strefy. Gmina Kocmyrzów-Luborzyca oraz miasto Bochnia skierowały do władz Krakowa apele o rewizję obowiązujących rozwiązań, wskazując na skutki społeczne i finansowe dla mieszkańców gmin sąsiednich.

Po 2029 roku samochodu niespełniające norm emisji nie wjadą do Krakowa

W Krakowie SCT obowiązuje od stycznia tego roku. Strefa objęła obszar miasta wewnątrz IV obwodnicy, czyli ponad połowę Krakowa, a jej granice wyznaczono w oparciu o główne arterie drogowe. Wjazd do strefy jest ograniczony dla starszych pojazdów, z wyjątkami dla zarejestrowanych mieszkańców i niektórych grup uprzywilejowanych.

Kierowcy pojazdów niespełniających wymogów mogą wjechać do strefy po wniesieniu opłaty w wysokości 2,5 zł za godzinę, 5 zł za dzień oraz 100 zł za miesiąc, przy zapowiedzi wzrostu stawek w kolejnych latach. W pierwszym miesiącu funkcjonowania strefy do budżetu Krakowa z opłat za wjazd wpłynęło około 4,1 mln zł.

Harmonogram przewiduje zniesienie opłat w 2029 roku, a jednocześnie wprowadzenie całkowitego zakazu wjazdu dla samochodów niespełniających norm emisji.

W Krakowie z opłat zwolnieni są mieszkańcy miasta, którzy nabyli samochód przed 26 czerwca 2025 roku. Bezpłatny wjazd do strefy przysługuje także pojazdom spełniającym normy emisji spalin zapisane w uchwale rady miasta. W przypadku aut benzynowych i LPG wymagane jest spełnienie normy co najmniej Euro 4 albo rok produkcji co najmniej 2005. Dla samochodów z silnikiem diesla wymagane jest spełnienie normy co najmniej Euro 6 dla aut osobowych i ciężarowych, a alternatywnie dopuszczono rok produkcji nie wcześniejszy niż 2014 dla diesli osobowych oraz 2012 dla ciężarowych.

1 lipca 2024 oku Stefy Czystego Transportu pojawiły się w Warszawie. Od kwietnia Warszawa uruchomi pełny monitoring wjazdów do SCT. System kamer będzie automatycznie odczytywał tablice rejestracyjne i weryfikował spełnianie norm emisji spalin. Wejście systemu w życie oznacza odejście od dotychczasowych kontroli wyrywkowych.

Ustawę umożlwiającą wprowadzenie SCT wprowadził rząd PiS

22 lutego 2018 roku weszła w życie ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych, która umożliwiła ustanawianie stref czystego transportu przez rady gmin. Podstawę prawną stanowi art. 40, zgodnie z którym „w przypadku gdy rada gminy podejmie decyzję o ustanowieniu strefy czystego transportu, ustanawia ją w drodze uchwały”.

Przepisy te były następnie rozszerzane w kolejnych nowelizacjach, m.in. w 2021 roku, co dało samorządom, w tym Warszawie,  dodatkowe podstawy prawne do wprowadzania takich stref.

Kresy.pl/pulskrakowa.pl