Kurdowie opuszczają enklawę, którą kontrolowali od początku wojny w Syrii
Bojownicy tworzonych przez Kurdów Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF) zostali zmuszeni do wycofania się z dzielnic Aleppo – Szajch Maksud i Aszrafija. Utrzymywali je niemal od początku wojny domowej w Syrii.
Po kilkudniowych ostrzałach w mieście, między SDF o islamistycznymi władzami tymczasowymi Syrii zawarto zawieszenie broni. Jego warunkiem było wycofanie się kurdyjskich bojowników na zwarty obszar w północno-wschodniej części kraju kontrolowany przez SDF, gdzie osłaniają one parapaństwo tworzone pod władzą kurdyjskiej Partii Zjednoczenia Demokratycznego (PYD).
Gubernator prowincji Aleppo, Azam al-Garib, powiedział w niedzielę rano w telewizji Al Jazeera, że Aleppo „jest wolne od bojowników SDF”, po tym jak siły rządowe zorganizowały ich wycofanie autobusami w nocy z soboty na niedzielę. Tym samym nowe władze zastosowały metodę obalonego przez jej członków Baszara al-Asada, który również stosował tego rodzaju układy w celu wywożenia z newraglicznych rejonów kraju na jego peryferie bojowników przeciwnych mu ugrupowań.
Fakt zawarcia porozumienia potwierdził naczelny dowódca SDF Mazlum Abdi. “Osiągnęliśmy porozumienie, które prowadzi do zawieszenia broni i zapewnia ewakuację poległych, rannych, uwięzionych cywilów i bojowników z dzielnic Aszrafija i Szajch Maksud do północnej i wschodniej Syrii” – napisał na X Abdi.
W oświadczeniu na swojej oficjalnej stronie na Facebooku, Demokratyczna Autonomiczna Administracja Północnej i Wschodniej Syrii (DAANES) – parapaństwowe struktury stworzone przez Kurdów w północno-wschodniej części kraju, potępiły „zakrojony na szeroką skalę atak wojskowy” w Aleppo, opisując go jako „nierówną walkę”, w której „użyto wszelkiego rodzaju ciężkiego uzbrojenia przeciwko broni lekkiej” – zacytował portal Rudaw.net.
DAANES określiła ten działania „aktem zdrady i ciężką zbrodnią popełnioną przez władzę, która twierdzi, że reprezentuje państwo, a jednocześnie zabija jego obywateli i gwałci ich godność”.
Nowa fala starć między siłami Kurdów w ich enklawie w Aleppo a oddziałamia związnymi z nowymi, islamistycznymi władzami Syrii trwały od wtorku. Władze te oskarżyły SDF o ostrzały sąsiednich dzielnic miasta.
Bazujące w Londynie tak zwane Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka oszacowało, że w walkach zginęło co najmniej 43 cywilów i 38 funkcjonariuszy struktur podległych władzom tymczasowym, podał Rudaw.net.
Aleppo przed 2012 rokiem było największym miastem Syrii i głównym jej ekonomicznym ośrodkiem. Zostało zrujnowane przez wojnę w latach 2012-2016. Następnie w latach 2016-2024 miasto było w pełni kontrolowane przez władze państwowe z ramienia Baszara al-Asada. Z wyjątkiem Szajch Maskud i Aszrafiji. Ówczesny prezydent tolerował kontrolę SDF na tą dzielnicą. Była to ostatnia enklawa kurdyjska poza głównym, rozległym terytorium na północnym-wschodzie kraju, jakie kontrolują Kurdowie.
Na początku wojny w Syrii kurdyjska Partia Zjednoczenia Demokratycznego (PYD), która faktycznie podziela ideologię dawnej Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), powołała swoje zbrojne ramię – Ludowe Oddziały Obrony (YPG).
W toku syryjskiej wojny YPG stały się rdzeniem Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF) – sił zbrojnych, które wchłonęły w siebie takie lokalne oddziały arabskie, które znalazły się w kręgu oddziaływania PYD. W efekcie Krudowie syryjscy ustanowili w północno-wschodniej Syrii parapaństwo wdrażające lewicowy program partii. Oficjalnie zawsze deklarowali jednak, że ich celem jest autonomia w ramach państwa syryjskiego, nie formalna państwowość. Obecnie SDF kontrolują ponad 46 tys. km kw. terytorium na północnym-wschodzie Syrii, to jest około jednej czwartej jej obszaru.
Początkowo Kurdowie usunęli w większości instytucje władz Baszara al-Asada. Potem zachowywały przez większość wojny domowej relacje zimnego pokoju z władzami baasistowskimi.
Kurdowie odegrali dużą rolę w zwalczaniu i likwidacji tak zwanego “Państwa Islamskiego” w drugiej połowie ubiegłej dekady, nawiązują w tamtym okresie współpracę z USA. Pozwolił to Amerykanom obsadzić i eksploatować syryjskie złoża ropy w opanowanej przez Kurdów lewobrzeżnej części prowincji Dajr az-Zaur, co trwa do dziś.
Po rozkładzie baasistowskich struktur państwowych i ucieczce al-Asada, władzę w stolicy przechwyciły struktury islamistycznego Hajat Tahrir asz-Szam. Proklamowały one swojego przywódcę asz-Szarę prezydentem tymczasowym o szerokich komptencjach, proklamowały również rząd tymczasowy.
10 marca przywódca Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF), Mazlum Abdi, i tymczasowy prezydent Syrii Ahmed asz-Shara podpisali porozumienie o integracji „wszystkich instytucji cywilnych i wojskowych” w ramach nowego państwa syryjskiego. Porozumienie to nigdy nie weszło w życie. Strony nadal spierają się o interpretację terminu „integracja”. Podczas gdy PYD-SDF dąży do zachowania autonomii, obóz asz-Szary nie chce o tym słyszeć.
Relacje między stronami uległy jednak ponownemu zaognieniu. Pod koniec sierpnia pięciu bojowników SDF zostało rannych w ataku rzekomo przeprowadzonym przez grupy powiązane z Damaszkiem we wschodniej prowincji Dajr az-Zaur. Siły dowodzone przez Kurdów uznały wówczas syryjski rząd tymczasowy za „bezpośrednio odpowiedzialny” za atak. Do kolejnych starć doszło we wrześniu, a także w grudniu zeszłego roku.
Na integrację sił krudyjskich z protegowanymi przez siebie strukturami tymczasowych władz Syrii naciska administracja prezydenta USA, Donalda Trumpa.
aljazeera.com/english.almayadeen.net/rudaw.net/kresy.pl
