Tajna Armia Polska – konspiracja Witolda Pileckiego

9 listopada 1939 roku w Warszawie powstała Tajna Armia Polska – jedna z pierwszych organizacji konspiracyjnych w okupowanej Polsce. Jej komendantem został major Jan Włodarkiewicz ps. „Darwicz”, a funkcję szefa sztabu objął podporucznik Witold Pilecki ps. „Witold”.

Z TAP wywodziła się później konspiracja obozowa w Auschwitz, kierowana przez Pileckiego, znana jako Związek Organizacji Wojskowej.

Kapelanem był ksiądz Zieja

Spotkanie założycielskie odbyło się na Żoliborzu, w mieszkaniu Eleonory Ostrowskiej, krewnej Pileckiego. Wzięli w nim udział m.in. Jan i Stanisław Dangelowie, Jerzy Skoczyński oraz Jerzy Maringe. Ustalono strukturę organizacyjną i zasady przyjmowania członków. Następnego dnia, 10 listopada, założyciele TAP złożyli przysięgę w kaplicy przy ul. Długiej, w obecności kapelana ks. Jana Ziei.

Tajna Armia Polska miała charakter elitarny i ściśle wojskowy. Liczyła początkowo około 300 osób, a rok później już kilka tysięcy, głównie młodzieży i oficerów rezerwy. Działała w Warszawie i innych miastach Generalnego Gubernatorstwa. W jej strukturze funkcjonowały cztery oddziały: organizacyjno-mobilizacyjny, wywiadowczy, szkoleniowy i zaopatrzeniowy. Pilecki był szefem sztabu, potem odpowiadał za organizację i uzbrojenie, a Stanisław Dangel kierował wywiadem.

TAP prowadziła rozpoznanie szlaków komunikacyjnych i zakładów przemysłowych, tworzyła kartoteki kolaborantów oraz sieć legalizacyjną wytwarzającą fałszywe dokumenty. Członkowie organizacji współpracowali z kolejarzami, policjantami i urzędnikami, by zdobywać informacje dla podziemia. W 1940 roku Pilecki na ochotnika dał się aresztować w łapance i trafił do Auschwitz, by organizować tam konspirację.

Z czasem dołączyli do AK

Tajna Armia Polska wydawała prasę konspiracyjną – m.in. pismo „Znak” i „Biuletyn Żołnierski”. W 1940 roku połączyła się z innymi strukturami podziemia, tworząc Konfederację Narodu, której częścią była Konfederacja Zbrojna – kierowana przez mjr. Włodarkiewicza. Z czasem jej oddziały włączono do Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej.

TAP, oparta na zasadach chrześcijańsko-narodowych, odegrała istotną rolę w rozwoju polskiej konspiracji i była jednym z filarów, na których zbudowano struktury wojskowe Polskiego Państwa Podziemnego.

Kresy.pl / Muzeum AK

Czytaj też: Do dziś nie wiadomo, gdzie jest pochowany. 25 maja 1948 roku wykonano egzekucję na Rotmistrzu Pileckim