Oryginalne elementy Grobu Nieznanego Żołnierza odzyskane po 60 latach [+FOTO]
W Warszawie można oglądać oryginalne elementy Grobu Nieznanego Żołnierza sprzed stu lat. Zaginęły sześć dekad temu.
Podczas trwających na placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie prac przy odbudowie Pałacu Saskiego odżyło zainteresowanie historią Grobu Nieznanego Żołnierza – jedynej części pałacowej kolumnady, która przetrwała zniszczenia wojenne. W ich kontekście doszło do wyjątkowego znaleziska: w kwietniu 2025 roku eksperci Sopockiego Domu Aukcyjnego rozpoznali na jednej z aukcji dwie metalowe tarcze pochodzące z oryginalnego okratowania pomnika.
Jak wykazały badania Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jedna z nich – z napisem „HONOR I OJCZYZNA | 1792” – to autentyczny element Grobu z 1925 roku. Druga, z wizerunkiem orła, powstała już po wojnie.
— Istotną wskazówką dla badaczy [określających wiek —przyp. red.] było to, że z tyłu na odwrocie widoczne są ślady po kulach, zgodne z powojenną dokumentacją zniszczeń tego miejsca. Awers z wizerunkiem orła, jak wykazała analiza, to już jest faktycznie dzieło powojenne, natomiast rewers jest to absolutnie oryginał z pierwszego Grobu Nieznanego Żołnierza — podkreśla Sławomir Kuliński, rzecznik Pałacu Saskiego.
Czytaj też: „Będziemy budować. Szybko”. Sienkiewicz o odbudowie Pałacu Saskiego
Tarcze zdjęto z pomnika około 1964 roku podczas renowacji i przez dziesięciolecia znajdowały się w prywatnych zbiorach. Po ich identyfikacji Sopocki Dom Aukcyjny przekazał oba obiekty w darze Muzeum Historii Polski. Obecnie można je oglądać w przeszklonym pawilonie w centralnej części placu Piłsudskiego, nieopodal Grobu Nieznanego Żołnierza. Ekspozycja potrwa dwa tygodnie, obejmując także Narodowe Święto Niepodległości.
Na placu Piłsudskiego można obecnie oglądać także wystawę plenerową „Wspólne miejsce, wspólna pamięć. 100 lat Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie”, dostępną przez całą dobę. Prezentacja przypomina dzieje pomnika – od idei powstałej w 1921 roku, przez wybór szczątków nieznanego obrońcy Lwowa w 1925 roku, po jego symboliczne ocalenie z ruin Pałacu Saskiego po zniszczeniach wojennych.
Odzyskanie oryginalnych tarcz Virtuti Militari po sześciu dekadach stanowi ważne wydarzenie w badaniach nad historią Grobu Nieznanego Żołnierza i przywraca do narodowej pamięci autentyczne elementy jego pierwotnej symboliki.
Kresy.pl / Pałac Saski
Czytaj też: Imigrant z Maroka znieważył Grób Nieznanego Żołnierza. Zapalił na nim papierosa [+VIDEO]
