Pod koniec lat 50. XX wieku w Związku Radzieckim powstał niezwykły projekt ciężkiego czołgu o nazwie Obiekt 279. Ten potężny pojazd o czterech gąsienicach i owalnym pancerzu miał przetrwać nawet skutki wybuchu jądrowego.
W drugiej połowie lat 50. XX wieku, w okresie narastającej zimnej wojny, radzieccy konstruktorzy rozpoczęli prace nad nowym typem ciężkiego czołgu, zdolnego do walki w warunkach, których nie przetrwałyby klasyczne pojazdy bojowe. W Leningradzie, w biurze konstrukcyjnym kierowanym przez Ż. J. Kotina, powstał projekt oznaczony kryptonimem Obiekt 279. Głównym konstruktorem został inżynier L. S. Trojanow.
Celem konstrukcji było stworzenie maszyny zdolnej do przełamywania umocnień przeciwnika i działania na terenach trudnodostępnych dla tradycyjnych czołgów. Projekt miał stanowić odpowiedź na rozwój ciężko opancerzonych pojazdów państw NATO i rosnące zagrożenie użycia broni jądrowej.
Obiekt 279 wyróżniał się nietypową budową. Jego cztery gąsienice zapewniały wyjątkową stabilność i przyczepność, co umożliwiało poruszanie się po grząskich terenach, śniegu, błocie, a nawet po polach pokrytych przeszkodami inżynieryjnymi. Konstruktorzy zakładali, że pojazd będzie zdolny do walki również w rejonach objętych skutkami eksplozji nuklearnej.
Kadłub czołgu miał opływowy, eliptyczny kształt, wykonany z czterech odlewanych elementów pancernych o grubości dochodzącej do 269 mm w przedniej części. Dodatkowo pokryto go cienkimi ekranami przeciwkumulacyjnymi. Wieża, o kulistym profilu, miała maksymalną grubość pancerza 305 mm, co czyniło ją jedną z najlepiej chronionych wśród ówczesnych konstrukcji.
Zobacz też: „Czołg Cara” Lebiedienki. Jak Rosja zbudowała największy i najbardziej nieudany pojazd pancerny świata
Głównym uzbrojeniem Obiektu 279 była armata kalibru 130 mm M-65, wyposażona w półautomatyczny system ładowania i stabilizator „Groza”. Działo mogło oddać od 5 do 7 strzałów na minutę, a system optyczny z dalmierzem i reflektorem podczerwieni pozwalał prowadzić ogień w każdych warunkach. Uzbrojenie uzupełniał sprzężony karabin maszynowy KPWT kal. 14,5 mm z zapasem 800 nabojów.
Za napęd odpowiadał 16-cylindrowy silnik wysokoprężny DG-1000 o mocy 1000 KM, który pozwalał rozpędzić pojazd o masie 60 ton do prędkości 55 km/h. Zastosowano również nowatorską hydropneumatyczną zawieszkę, której elementy pełniły funkcję dodatkowych zbiorników paliwa.
Czołg był przystosowany do działania w warunkach skażenia chemicznego, biologicznego i radiacyjnego. Posiadał także systemy automatycznego gaszenia pożarów, wytwarzania zasłony dymnej oraz klimatyzacji przedziału bojowego.
Zobacz też: Do Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu trafiło działo samobieżne ZSU-57-2 [+VIDEO]
Jednym z najbardziej niezwykłych rozwiązań technicznych była możliwość regulacji prześwitu. W razie wybuchu jądrowego pojazd mógł obniżyć zawieszenie, co miało zmniejszyć wpływ fali uderzeniowej na konstrukcję. Projektanci przewidzieli także specjalny kształt kadłuba, który miał rozpraszać energię eksplozji.
Dzięki czterem gąsienicom i niskiej masie jednostkowej nacisku na grunt (0,6 kg/cm²) Obiekt 279 mógł poruszać się po terenach, gdzie inne czołgi grzęzłyby natychmiast. To czyniło go jednym z najbardziej zaawansowanych technicznie pojazdów swoich czasów.
Pomimo imponujących parametrów, projekt nie został wdrożony do produkcji. W 1960 roku armia radziecka uznała, że tak ciężki czołg nie odpowiada nowym wymaganiom doktrynalnym. Mosty i drogi w ZSRR nie były przystosowane do transportu maszyny o takiej masie, a złożoność czterogąsienicowego układu powodowała częste awarie.
Eksploatacja i naprawa pojazdu w warunkach polowych były wyjątkowo trudne, a konstrukcja okazała się kosztowna w produkcji. W praktyce, mimo wysokich osiągów technicznych, Obiekt 279 był mało użyteczny na rzeczywistym polu walki.
Zbudowano tylko jeden prototyp, a montaż dwóch kolejnych nigdy nie został ukończony. Wraz z decyzją o odejściu od kategorii superciężkich czołgów, prace nad projektem zakończono.
Choć Obiekt 279 nie trafił do produkcji seryjnej, jego rozwiązania techniczne miały wpływ na rozwój późniejszych konstrukcji radzieckich, w tym czołgów T-80 i T-90. Zastosowanie hydropneumatycznego zawieszenia oraz rozwiązań w zakresie ochrony przed bronią masowego rażenia było kontynuowane w następnych dekadach.
Dziś jedyny istniejący egzemplarz znajduje się w Muzeum Czołgów w Kubince. Pojazd zachował oryginalny wygląd – zaktualizowano jedynie malowanie, dodano numer „279” na wieży.
Choć nigdy nie wziął udziału w walce, stanowi dziś cenny przykład eksperymentalnej inżynierii militarnej i jeden z najbardziej rozpoznawalnych eksponatów w historii radzieckiej techniki pancernej.
Kresy.pl
