Polska wynalazczyni perowskitowych ogniw słonecznych apeluje do premiera o ochronę technologii przed sprzedażą do Chin
Olga Malinkiewicz w liście otwartym do premiera Donalda Tuska ostrzegła przed wrogą sprzedażą fotonicznych ogniw perowskitowych Saule do Chin i poprosiła o „dołożenie wszelkich starań”, by technologia pozostała w Polsce.
16 września Olga Malinkiewicz wystosowała na portalu LinkedIn list otwarty do premiera Donalda Tuska, w którym napisała, że fotoniczne ogniwa perowskitowe Saule „stają w obliczu wrogiej sprzedaży do Chin przez polskich obywateli i polskie podmioty gospodarcze”. Zwróciła się w nim o „dołożenie wszelkich starań”, by technologia pozostała w Polsce. W liście otwartym do premiera stwierdziła: „Kolejna polska technologia o globalnym potencjale – fotoniczne ogniwa perowskitowe Saule – staje w obliczu wrogiej sprzedaży do Chin przez polskich obywateli i polskie podmioty gospodarcze – Piotra Kurczewskiego z DC24 ASI i Dawid Zieliński z Columbus Energy S.A.”.
Jak napisała w liście otwartym, „poprzednia próba sprzedaży technologii Saule do powiązanych z Rosją podmiotów gospodarczych została skutecznie zablokowana przeze mnie jako członka Zarządu Saule. Teraz, kiedy DC24 ASI i Columbus Energy próbują zaangażować polski system państwowy w postaci prokuratury i służb specjalnych, by poprzez dyskredytację technologii i jej twórców stworzyć iluzję, że technologia Saule nie jest istotna dla bezpieczeństwa Polski, ochrona technologii Saule potrzebuje pomocy polskiego rządu”.
W liście otwartym Malinkiewicz podkreśliła, że technologia Saule ma zapewniać autonomię energetyczną. „Konwersja energii fotonowej, zawartej zarówno w świetle słonecznym, jak i świetle sztucznym, na energię elektryczną to następny etap rozwoju technologicznego, który obecnie osiągają tylko cztery kraje na świecie – Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Chiny i Polska”. Wskazała, że polska technologia fotonicznych ogniw perowskitowych oparta jest na elastycznej i wytrzymałej folii, podczas gdy technologie angloamerykańskie, oparte na krzemie, określiła jako „reprezentują echo technologii poprzednich dziesięcioleci”, a technologię chińską jako opartą „o perowskit położony na kruchym materiale, jakim jest szkło”. Dodała również: „Jesteśmy w epoce globalnych zmian, kwestionujących istnienie Polski i całego świata demokratycznego, nie tylko na Bałtyku i Atlantyku, lecz również na Pacyfiku i Oceanie Indyjskim”.
W dalszej części listu otwartego Malinkiewicz napisała: „samowystarczalność energetyczna definiuje siłę kraju na arenie międzynarodowej. Polskie fotoniczne ogniwa perowskitowe Saule są w 100 proc. produkowane w Polsce ze 100 proc. surowców europejskich. Ogniwa fotoniczne Saule, działające nawet po wielokrotnym uszkodzeniu, są krytycznym elementem autonomii energetycznej wymaganej jak w procesach gospodarczych tak i w konfliktach wojskowych”. W innym miejscu wystąpienia na LinkedIn zaapelowała: „Zwracam się do Pana z prośbą o dołożenie wszelkich starań, by pozostawić technologię Saule w Polsce, na korzyść Polski i dla dobra demokratycznego świata”.
W maju r. Malinkiewicz, wówczas członek zarządów i akcjonariuszka spółek Saule i Saule Technologies, złożyła zawiadomienie do Prokuratury Krajowej w Warszawie dotyczące podejrzenia działania na szkodę tych spółek przez członków zarządu Columbus Energy oraz rady nadzorcze obu spółek Saule. Wyjaśniając sprawę w mediach, pytała: „w czyim interesie działają DC24 pana Piotra Kurczewskiego i Columbus pana Dawida Zielińskiego”, sugerując, że chcieli przejąć technologię. W efekcie 20 maja r. została odwołana z funkcji wiceprezesa Saule Technologies, a jej miejsce zajął wiceprezes Columbus Energy Michał Gondek.
Columbus Energy, jako wiodący akcjonariusz Saule Technologies, poinformował o zaproszeniu kilku instytucji publicznych do podjęcia negocjacji w sprawie sprzedaży technologii perowskitowej. Zaproszenie skierowano do ministra obrony narodowej, ministra nauki i szkolnictwa wyższego, ministra energii, sekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii oraz prezesa Polskiej Grupy Zbrojeniowej. W komunikacie spółki czytamy: „Zaproszenie zostało złożone w związku z podejmowanymi działaniami uporządkowania sytuacji w Grupie Saule Technologies, aby zapewnić projektowi stabilną przyszłość, a także z uwagi na potencjał technologii perowskitowych, w tym w zakresie jej wykorzystania w przemyśle obronnym i aktualne potrzeby Polski oraz ograniczone możliwości Columbus i partnerów dla zapewnienia tej technologii niezbędnej skali rozwojowej. Proponowane założenia transakcji, przewidują odkup przez instytucje publiczne udziałów w spółce Saule S.A. od Saule Technologies S.A. lub inną strukturę transakcji”.
Według komunikatu Columbusa, adresaci zaproszenia posiadają kompetencje, by rozważyć włączenie technologii np. do Polskiej Grupy Zbrojeniowej lub Sieci Badawczej Łukasiewicz. Spółka wskazała, że spór właścicielski wokół grupy Saule Technologies stanowi barierę rozwojową, którą można rozwiązać poprzez zaangażowanie instytucji państwowych.
W czerwcu r. Michał Gondek, powołany do zarządu Saule wiceprezes Columbusa, przedstawił wyniki audytu. Zgodnie z przedstawionymi ustaleniami prace nad ogniwami perowskitowymi są na bardzo wczesnym etapie, a dla opracowania produktu do zastosowań zewnętrznych oraz zwiększenia mocy produkcyjnych do poziomu 700 tys. m kw. i więcej konieczne byłyby nakłady rzędu ok. 1,2 mld zł oraz dalsze prace badawczo-rozwojowe mogące potrwać ok. 10 lat. W komunikacie wskazano, że osiągnięcie gotowości produkcyjnej modułów pierwszej generacji — przeznaczonych do zastosowań wewnętrznych i charakteryzujących się ograniczoną sprawnością i żywotością — wymagałoby co najmniej 2 lat i 200 mln zł, bez uwzględnienia spłat bieżących zobowiązań.
Olga Malinkiewicz zakwestionowała te ustalenia. Jak podała, informacje zaprezentowane przez Michała Gondka są niezgodne z prawdą, wyrwane z kontekstu, przekłamane i nadinterpretowane. W odniesieniu do treści raportu ESPI zauważono, że według obecnego zarządu „poziom rozwoju ogniw perowskitowych jest „w oczywisty sposób sprzeczny z informacjami, jakie były komunikowane oraz podawane w oficjalnych dokumentach przez poprzedni zarząd spółki”, czyli Olgę Malinkiewicz”. Malinkiewicz stwierdziła, że cały „audyt wewnętrzny” to w rzeczywistości dziewięciostronicowa prezentacja wewnętrznej analizy możliwego rozwoju Saule.
Ogniwa perowskitowe to technologia fotowoltaiczna oparta na związkach mineralnych zwanych perowskitami. W 2014 r. polska fizyczka Olga Malinkiewicz zaprezentowała podczas spotkania MRS w Bostonie własną metodę ich produkcji. Opracowany proces umożliwia wytwarzanie arkuszy perowskitowych przy użyciu druku atramentowego w niskiej temperaturze, co pozwala nanosić je na różne powierzchnie, takie jak telefony komórkowe, żaluzje czy karoserie samochodowe. Wynalazek został wyróżniony nagrodą „MIT Technology Review” dla innowatorów poniżej 35. roku życia.
Podobne prace prowadzili również naukowcy z University of Toronto, którzy opracowali metodę taniego nanoszenia materiałów perowskitowych na szkło, tworzywa sztuczne i inne podłoża.
21 maja 2021 r. spółka Saule Technologies, założona i kierowana przez Olgę Malinkiewicz, uruchomiła we Wrocławskim Parku Technologicznym pierwszą na świecie linię produkcyjną perowskitowych ogniw słonecznych. Mimo przełomowego charakteru przedsięwzięcia, technologia wymagała dalszych, kosztownych badań i nakładów inwestycyjnych, co doprowadziło do problemów z komercjalizacją. W konsekwencji w czerwcu 2025 r. Saule Technologies znalazło się na granicy bankructwa.
Kresy.pl/Puls Biznesu/energetyka24
