Kurd ministrem edukacji Syrii – chce prawa do nauki po kurdyjsku

Jedynym Kurdem w rządzie tymczasowym Syrii stworzonym przez islamistów jest Muhammed Turko. Objął on tekę ministra edukacji, co jest płaszczyzną, na której dawni dżihadyści chcą osiągnąć poparcie grupy etnicznej kontrolującej jedną czwartą kraju.

W rozmowie z iracko-kurdyjskim portalem Rudaw.net Turko powiedział, że jego głównym zadaniem będzie zintegrować system edukacyjny jaki zaproponowały nowe islamistyczne władze w Damaszku i ten, jaki kurdyjska Partia Zjednoczenia Demokratycznego (PYD) stworzyła w ramach zbudowanych na północnym-wschodzie Syrii struktur parapaństwowych, które niedawno Kurdowie zgodzili się podporządkować nowej władzy centralnej.

PYD budując od 2011 r. własne władztwo, które obejmuje obecnie około jednej czwartej terytorium Syrii, opracowały własny program nauczania na kontrolowanych przez siebie obszarach, odrzucając obowiązujący wówczas program program, który, jak twierdziła kurdyjska partia, promował ideologię rządzącej wówczas partii Baas, na której opierał się Baszar al-Asad. Program PYD wprowadził do procesu nauczania kurdyjski jako jeden z języków nauczania, ale też elementy anarchosocjalsitycznej ideologii partii.

Jedno i drugie może być przedmiotem konfliktu z nowymi władzami kraju, które zostały ufundowane przez Hajat Tahrir asz-Szam – ugrupowanie polityczno-wojskowe arabskich sunnitów wywodzące się z dawnego syryjskiego skrzydła Al Kaidy. Pod koniec marca jego przywódca i prezydent tymczasowy zdecydował się jednak na powołania rządu przejściowego, w którym znaleźli się przedstawiciele innych środowisk. Jednak zmieniając program edukacyjny władze wywodzące się z HTS promują konserwatywną kulturę w myśla islamu, co pozostaje w jaskrawej sprzeczności ze ściśle świecką i progresywistyczną wizją PYD.

Na początku marca władze kurdyjskich struktur parapaństwowych podpisały umowę o podporządkowaniu się władzom w Damaszku.

„Certyfikaty osób, które uzyskały swoje kwalifikacje w latach 2011–2024, powinny zostać zaakceptowane” — Turko powiedział w wywiadzie dla Rudaw.net. Przyznał, że dostosowanie programu nauczania Rożawy, jak syryjscy Kurdowie nazywają swoje struktury administracyjne, do standardów krajowych wiąże się z trudnościami technicznymi, obiecał opracować plan równoważności certyfikatów.

Kwestia ta stała się coraz bardziej pilna dla tysięcy uczniów w pod władzą PYD. Turko wyjaśnił, że uznanie tych certyfikatów pozwoliłoby uczniom z północnego-wschodu kraju wstępować na Uniwersytet Damasceński i inne syryjskie uczelnie wyższe, uznawane międzynarodowo.

W kwestii edukacji w języku ojczystym Turko wyraził stanowisko, iż powinna być ona dostępna dla mniejszościowych grup etnicznych, obok arabskojęzycznej. „Język jest tożsamością narodu” — powiedział, zauważając, że wielu Kurdów ma wobec niego oczekiwania. „Jestem ministrem wszystkich syryjskich dzieci — dodał, podkreślając – Każde dziecko ma prawo do nauki”.

Powiedział rónież, że konstytucja Syrii gwarantuje wolność językową i ujęła edukację w języku kurdyjskim jako prawo kulturowe. Ostudził jednak oczekiwania, zauważając, że praktyczna realizacja będzie wymagała „pracy i porozumień”.

Urodzony w mieście Afrin w północno-zachodniej Syrii w 1979 r. Turko ma dyplom prawniczy z Uniwersytetu w Damaszku i doktorat z Uniwersytetu w Lipsku. Opublikował wiele prac na temat praw dziecka, obywatelstwa i edukacji, a także wykładał na kilku syryjskich uniwersytetach, jak twierdzi Rudaw.net.

„Jestem kurdyjskim ministrem technokratą w tym rządzie – powiedział Turko – Nie jestem przedstawicielem partii politycznej ani siły politycznej”.

rudaw.net/kresy.pl