Warszawskie Muzeum Etnograficzne chce „rozliczyć” Polskę z „kolonialnej przeszłości”
Muzeum Etnograficzne w Warszawie otworzy 3 kwietnia wystawę czasową „Wybielanie”, której tytuł, według twórców – „nawiązuje do mitu »kolonialnej niewinności« Polski i innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej”.
„Wybielanie” to wystawa przygotowywana przez Witka Orskiego i Magdalenę Wróblewską, która zostanie otwarta 3 kwietnia w Muzeum Etnograficznym w Warszawie. Autorzy opisują ją jako „autokrytyczną refleksję” o działalności samej placówki i Polski, która miała „uczestniczyć w wytwarzaniu stereotypów na temat Afryki i jej mieszkańców”. Instytucja chce w ten sposób zwrócić uwagę na „problematykę” prezentowania artefaktów z Afryki w muzeach.
„Kolonialne ślady widzimy zarówno w sposobach prowadzenia badań, organizowania ekspedycji, pozyskiwania obiektów do muzealnych kolekcji, jak i tworzenia wizualnych reprezentacji rasy za pomocą medium fotografii. Na wystawie »Wybielanie«, której kuratorami są Witek Orski i Magdalena Wróblewska, pokazujemy fotografie z naszych zbiorów wykonane w Afryce przez polskich podróżników, badaczy i dziennikarzy. Reprodukowały one kolonialne spojrzenie ukształtowane przez fotografów z zachodnich imperiów. Przez wystawę prowadzi oś czasu, która obejmuje okres od końca XIX wieku aż do dziś. Zapisano na niej wydarzenia istotne w kontekście znajdujących się w Muzeum zbiorów z Afryki” — czytamy na stronie muzeum.
Placówka w komunikacie wyraziła żal za swoją przeszłość, podkreślając, że powstało jako „wyraz kolonialnych dążeń” Polaków. Oryginalna kolekcja muzeum powstała z obiektów przywiezionych z terenów dzisiejszego Kamerunu przez Leopolda Janikowskiego, który w latach 80. XIX w. wyruszył ze Stefanem Szolc-Rogozińskim na pierwszą polską ekspedycję do Afryki.
Kolejno skrytykowano zakup przez podróżników ziem w Afryce, którzy „marzyli o drugiej ojczyźnie”, gdy kraj znajdował się pod zaborami. Jednak kolonialne plany spełzły na niczym, gdy tereny dzisiejszego Kamerunu zajęli później Niemcy.
Wystawa „Wybielanie” jest częścią programu „Wbrew stereotypom”, który został stworzony we współpracy z mieszkańcami Afryki żyjącymi w Warszawie.
W ramach tego programu muzeum pozbyło się ze swojej wystawy kości słoniowej „by nie kreować na nią popytu”. W miejsce eksponatu pozostawiono przypis tłumaczący, jak pozyskiwana jest kość słoniowa oraz opowiadający o rabunkowej polityce prowadzonej w afrykańskich koloniach przez Europejczyków.
Pozbyto się również XV-wiecznych figurek z Beninu, które muzeum zamierza zwrócić Nigerii, mimo że kraj ten dotychczas nie wystąpił z oficjalnymi roszczeniami o ich zwrot.
Co ciekawe, instytucja nie podchodzi tak restrykcyjnie do ekspozycji poświęconych innym krajom lub kontynentom. W muzeum, np. funkcjonuje stała kolekcja koreańskich artefaktów z XIX i XX w., głównie rzeźbionych mebli i ceramiki.
Warto zobaczyć: W Warszawie otwarto “Queer Muzeum”. Otrzymało wsparcie od władz miasta
Przecztaj też: Przy wsparciu resortu kultury muzeum POLIN publikuje klip z “najstarszą drag queen w Polsce”
Kresy.pl/ethnomuseum.pl
