Zmiany w ukraińskim prawie. Rada Najwyższa odbudowuje niezależność NABU i SAP
Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła nowy projekt przygotowany przez prezydenta Zełenskiego. Ustawa dotyczy NABU i SAP. Za jego natychmiastowym przyjęciem zagłosowało 330 deputowanych, nikt nie był przeciw.
31 lipca Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła projekt ustawy nr 13533, zgłoszony jako pilny przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Ustawa przywraca niezależność Narodowemu Biuru Antykorupcyjnemu Ukrainy (NABU) i Specjalistycznej Prokuraturze Antykorupcyjnej (SAP), odtwarzając ich autonomię po wcześniejszych zmianach ograniczających ich kompetencje. Dokument uzyskał poparcie 330 deputowanych w pierwszym głosowaniu oraz 331 w drugim. Ustawę natychmiast podpisał przewodniczący parlamentu Rusłan Stefanczuk, a prezydent Zełenski ogłosił już jej podpisanie.
W trakcie posiedzenia przed budynkiem parlamentu odbył się protest, którego uczestnicy domagali się przywrócenia pełnej niezależności NABU i SAP. Decyzja deputowanych spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem wśród zgromadzonych.
Czytaj także: Zełenski prosi Europę o pomoc w sfinansowaniu płac dla ukraińskich żołnierzy
Wprowadzone przepisy formalnie gwarantują, że SAP jest ponownie niezależna od Prokuratora Generalnego – prokuratorzy SAP nie są zobowiązani do realizowania poleceń prokuratora generalnego czy jego zastępców, podlegając wyłącznie własnemu kierownictwu. Analogicznie, Prokurator Generalny nie ma prawa ingerować w działania detektywów NABU, a materiały ze śledztw mogą być przekazywane wyłącznie prokuratorom SAP. Ustawa uniemożliwia również przekazywanie spraw z jurysdykcji NABU innym organom, poza przypadkami siły wyższej.
W ciągu sześciu miesięcy wszyscy pracownicy NABU, SAP, Biura Ekonomicznego Bezpieczeństwa, Prokuratury Generalnej, Państwowego Biura Śledczego oraz Policji Narodowej posiadający dostęp do tajemnic państwowych zostaną poddani kontroli Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, w tym badaniom poligraficznym.
Jak podkreślał prezydent Zełenski, nowe regulacje stanowią odpowiedź na oczekiwania społeczne i wymagania partnerów międzynarodowych. Przypomniał, że niezależność NABU i SAP była jednym z warunków integracji europejskiej Ukrainy oraz podstawą współpracy z partnerami zagranicznymi. Zełenski wskazał, że wprowadzone zmiany potwierdzają, iż w Ukrainie funkcjonuje demokracja i władza wsłuchuje się w głos społeczeństwa.
Równolegle do zmian w prawie antykorupcyjnym przyjęto ustawę gwarantującą budżetowe finansowanie dla Sił Zbrojnych – obejmuje ona środki na zakup uzbrojenia, dronów oraz wypłaty dla żołnierzy i ich rodzin, a także dodatkowe urlopy dla wojskowych oraz wsparcie dla przedsiębiorstw weteranów.
Niezależność NABU i SAP, wypracowana po Rewolucji Godności w 2014 r., stanowiła fundament ukraińskich reform antykorupcyjnych oraz zbliżenia z UE. Przez niemal dekadę organy te prowadziły postępowania wobec najwyższych urzędników, w tym posłów, sędziów czy wicepremierów. Uchwalone pod koniec lipca zmiany, które ograniczyły niezależność NABU i SAP, wywołały protesty społeczne i krytykę ze strony partnerów zagranicznych. Przywrócenie autonomii instytucji spotkało się z szerokim poparciem organizacji społecznych i międzynarodowych.
kresy.pl/www.obozrevatel.com
