Von der Leyen po wyborach na Węgrzech: czas odejść od zasady jednomyślności
Szefowa Komisji Europejskiej wezwała do ograniczenia prawa weta w UE i przejścia na głosowanie większościowe w sprawach zagranicznych. Wskazała, że wynik wyborów na Węgrzech daje „impet” do zmian.
W poniedziałek przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wezwała do zmiany zasad podejmowania decyzji w Unii Europejskiej, tak aby w polityce zagranicznej ograniczyć wymóg jednomyślności na rzecz głosowania większościowego.
Jej deklaracja padła dzień po wyborach parlamentarnych na Węgrzech, na skutek których Viktor Orbán straci władzę po 16 latach rządów. Von der Leyen oceniła, że wynik głosowania stwarza polityczne warunki do reformy unijnego systemu decyzyjnego.
Według niej państwa członkowskie powinny mieć możliwość przeforsowywania decyzji w takich obszarach jak sankcje wobec Rosji czy wsparcie dla Ukrainy bez konieczności uzyskania jednomyślności. Dotychczas pojedyncze kraje mogły blokować tego typu decyzje, z czego często korzystały Węgry pod rządami Orbána.
„Przejście do głosowania większością kwalifikowaną w polityce zagranicznej to ważny sposób na uniknięcie systemowych blokad, jakich doświadczaliśmy w przeszłości” – powiedziała von der Leyen.
Szefowa Komisji zaapelowała jednocześnie do rządów państw członkowskich, które musiałyby zaakceptować taką zmianę, aby wykorzystały obecną sytuację polityczną. „Należy wykorzystać ten moment” – podkreśliła.
Von der Leyen zapowiedziała również szybkie nawiązanie współpracy z nowym rządem Węgier. Wskazała, że przyszły premier Péter Magyar w kampanii wyborczej jasno deklarował kurs prounijny.
„Już teraz widać, że jest bardzo jednoznaczny w kwestii europejskiej drogi” – powiedziała, dodając, że priorytetem będą kwestie związane z funduszami unijnymi i reformami, ponieważ „naród węgierski na to zasługuje”.
Odnosząc się do wyniku wyborów, przewodnicząca Komisji stwierdziła, że to „dzień do świętowania” i sygnał wzmocnienia jedności Unii. „Naród węgierski przemówił i odzyskał swoje europejskie zadanie” – powiedziała. „To zwycięstwo podstawowych wolności”.
W jej ocenie zmiana władzy w Budapeszcie oznacza powrót kraju do głównego nurtu integracji europejskiej. „Przed nami wiele pracy. Węgry wracają do europejskiej części” – podsumowała.
Odejście od zasady jednomyślności nie jest nowym pomysłem. W grudniu 2023 roku ministrowie państw UE przekazali propozycje Parlamentu Europejskiego dot. zmiany traktatów do Rady Europejskiej. Liczący 110 stron dokument zawiera propozycje 267 zmian w obu Traktatach – o Unii Europejskiej oraz o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Chodzi m.in. o zniesienie zasady jednomyślności w głosowaniach w Radzie UE w 65 obszarach i przekazanie kolejnych kompetencji organom UE.
Rada Europejska na posiedzeniu 18 grudnia 2025 roku przyjęła konkluzje dotyczące m.in. europejskiej obronności, bezpieczeństwa, rozszerzenia i reform, ale nie podjęła jeszcze decyzji o uruchomieniu procedury zmiany traktatów
