Polska wśród państw popierających specjalny trybunał dla zbrodni agresji przeciw Ukrainie
Podczas sesji ministerialnej Rady Europy w Kiszyniowie 36 państw oraz Unia Europejska poparły porozumienie dotyczące Specjalnego Trybunału do spraw Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie. Dokument przewiduje utworzenie komitetu zarządzającego, który ma zapewnić finansowanie oraz wsparcie administracyjne przyszłego trybunału. W sesji uczestniczył wiceszef polskiego MSZ Artur Harazim.
W piątek w Kiszyniowie, podczas sesji ministerialnej Rady Europy, 36 państw oraz Unia Europejska poparły Poszerzone Porozumienie Częściowe w sprawie Komitetu Zarządzającego Specjalnego Trybunału do spraw Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie. Informacje podały Rada Europy, mołdawska agencja IPN oraz polskie MSZ.
Dokument przewiduje utworzenie Komitetu Zarządzającego, który ma zapewnić finansowanie oraz wsparcie administracyjne potrzebne do działania przyszłego trybunału. Celem tej struktury ma być prowadzenie dochodzeń, ściganie i sądzenie osób ponoszących odpowiedzialność za agresję na Ukrainę.
Porozumienie zawarte w Kiszyniowie nie oznacza jeszcze formalnego powołania sądu. Jest jednak przedstawiane jako kluczowy krok w kierunku praktycznego uruchomienia trybunału i domknięcia luki istniejącej w jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Karnego.
W lipcu zeszłego roku prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podpisał dokumenty ratyfikacyjne z Radą Europy powołujące Specjalny Trybunał, który będzie ścigał Rosję za zbrodnię agresji przeciwko Ukrainie.
Chodzi o umowę uzgodnioną przez Ukrainę i Radę Europy 25 czerwca, która ma na celu ustanowienie Specjalnego Trybunału. Porozumienie stanowi element szerzej zakrojonych działań Ukrainy mających na celu zapewnienie odpowiedzialności prawnej za decyzje, które doprowadziły do inwazji w 2022 roku. Zełenski i Sekretarz Generalny Rady Europy Alain Berset podpisali ją po ponad trzech latach orędownictwa i dyplomacji.
Polska wśród państw popierających trybunał
W sesji Komitetu Ministrów Rady Europy uczestniczył wiceminister spraw zagranicznych Artur Harazim. Polska już w kwietniu złożyła na ręce sekretarza generalnego Rady Europy deklarację woli przystąpienia do Poszerzonego Porozumienia Częściowego.
W piątek sekretarz generalny Rady Europy Alain Berset i minister spraw zagranicznych Mołdawii Mihai Popșoi przekazali rezolucję w sprawie ustanowienia porozumienia szefowi ukraińskiej dyplomacji Andrijowi Sybisze.
„Państwa zrobiły decydujący krok w kierunku faktycznego utworzenia Specjalnego Trybunału i uznania odpowiedzialności za agresję na Ukrainę. Specjalny Trybunał to sprawiedliwość i nadzieja” — oświadczył Berset.
Berset wezwał państwa uczestniczące do jak najszybszego zakończenia krajowych procedur niezbędnych do przystąpienia do trybunału oraz zapewnienia jego funkcjonowania i finansowania. W mediach społecznościowych podkreślił, że decyzja ma być odpowiedzią na agresję Rosji.
„Dzisiaj bierzemy na siebie odpowiedzialność za to, by agresja nie pozostała bez odpowiedzi. Do Trybunału Specjalnego dołączyło trzydzieści sześć państw z Europy i spoza niej, a także Unia Europejska. Do tych, którzy jeszcze się nie przyłączyli: drzwi są otwarte. Dla wolnej Ukrainy. W bezpiecznej Europie” — przekazał Berset.
Sybiha porównuje trybunał do Norymbergi
Szef ukraińskiego MSZ Andrij Sybiha porównał znaczenie porozumienia do powołania Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze w 1945 roku. Ocenił, że specjalny trybunał ma przywrócić sprawiedliwość po zniszczeniach spowodowanych wojną.
„Dzisiaj jest historyczny dzień. Tworzymy historię. Podobnie jak Trybunał Norymberski 80 lat temu, ten Specjalny Trybunał w Hadze przywróci sprawiedliwość z ruin wojny” — przekazał minister spraw zagranicznych Ukrainy.
„Przekroczyliśmy punkt, z którego nie ma już odwrotu. Specjalny Trybunał staje się rzeczywistością prawną. Niewielu wierzyło, że ten dzień nadejdzie. A jednak nadszedł. Rok temu we Lwowie zatwierdziliśmy decyzję polityczną. Zaledwie rok później mamy umowę wykonawczą. W kontekście międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych takie tempo stanowi prawdziwy rekord prawny” — dodał polityk.
Rejestr zniszczeń i komisja do spraw roszczeń
Szef ukraińskiego MSZ zaznaczył, że celem Kijowa jest stworzenie infrastruktury odpowiedzialności za rosyjską napaść na Ukrainę. Ma ona obejmować specjalny trybunał, rejestr zniszczeń wojennych oraz komisję do spraw roszczeń.
„Sprawiedliwość jest niezbędnym elementem trwałego pokoju” — stwierdził Sybiha.
Rada Europy i Ukraina tworzą mechanizm, którego celem jest pociągnięcie do odpowiedzialności osób ponoszących największą odpowiedzialność za agresję na Ukrainę oraz przygotowanie systemu dochodzenia roszczeń wojennych.
Kresy.pl/gov.pl/moldpres.md
