Główna lider opozycji na Tajwanie z wizytą w Chinach

Delegacja Cheng Li-wun na lotnisku w Szanghaju, fot. 中国新闻社 (zrzut z ekranu)W środę rano w Nankinie delegacja KMT pod przewodnictwem Cheng udała się do Mauzoleum Sun Jat-sena, gdzie oddała hołd jednej z kluczowych postaci założycielskich partii. Około godz. 9 uczestnicy wizyty przybyli na plac Bo’ai, a następnie weszli do hali pamięci położonej na południowym zboczu Gór Purpurowych. Cheng wraz z członkami delegacji, w tym trzema wiceprzewodniczącymi KMT — Lee Chien-lungiem, Chang Jung-kungiem i Hsiao Hsu-tsenem — stanęła przed białą marmurową statuą Sun Jat-sena, złożyła żółty wieniec, po czym delegacja trzykrotnie się ukłoniła i uczciła pamięć chwilą ciszy. Następnie odwiedzono komnatę, w której znajduje się trumna z ciałem Sun.

Podczas transmitowanego przez tajwańską telewizję wystąpienia Cheng odwołała się do politycznego dziedzictwa Sun Jat-sena. „Podstawowymi wartościami idei Sun Yat-sena, że «wszyscy pod niebem są równi», zawsze były równość, inkluzywność i jedność” — powiedziała przewodnicząca KMT. „Powinniśmy współpracować, aby promować pojednanie i jedność po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej oraz tworzyć regionalny dobrobyt i pokój” — dodała.

W trakcie wizyty przewodnicząca KMT przedstawiła podróż jako próbę obniżenia napięć między Tajpej a Pekinem.

Nankin pełnił historyczną rolę jako dawna stolica Republiki Chińskiej przed wycofaniem się Kuomintangu na Tajwan w 1949 roku po przegranej wojnie domowej z KPCh. Sun Jat-sen, uznawany za wybitnego przywódcę rewolucyjnego, który odegrał kluczową rolę w obaleniu władzy cesarskiej w Chinach, zmarł w 1925 roku, a jego szczątki złożono w mauzoleum w 1929 roku.

Obecna podróż Cheng jest pierwszą wizytą lidera KMT na kontynencie od dekady. W 2005 roku, gdy relacje po obu stronach cieśniny pogarszały się, ówczesny przewodniczący KMT Lien Chan udał się do Chin na zaproszenie Komitetu Centralnego KPCh, otwierając drogę do corocznych forów wysokiego szczebla między obiema partiami. Po 2016 roku z powodu zmian politycznych i nowych ograniczeń wymiana ta została zawieszona na całą dekadę.

Po wyborze Cheng na przewodniczącą KMT w październiku 2025 roku zaczęto podejmować działania na rzecz przywrócenia tych kontaktów. W lutym 2026 roku think tanki powiązane z KPCh i KMT zorganizowały forum, podczas którego przedstawiono pięć wspólnych obszarów stanowisk.

Wizyta odbywa się w okresie zaostrzenia napięć między Pekinem a Tajpej. Chiny nadal odmawiają kontaktów z prezydentem Williamem Lai Ching-te, określanym przez Pekin mianem separatysty. Po objęciu urzędu przez Lai w 2024 roku nasiliły się spory dotyczące relacji po obu stronach cieśniny, a restrykcje wobec kontaktów stały się przedmiotem krytyki części środowisk na Tajwanie.

Na Tajwanie wizytę Cheng skrytykowała rządząca Demokratyczna Partia Postępowa. Rzecznik partii Wu Cheng oświadczył, że jeśli opozycja rzeczywiście dąży do stabilizacji, powinna przestać blokować wydatki na obronność. Kontrolowany przez opozycję parlament zablokował propozycję zwiększenia wydatków obronnych o 40 mld dolarów.

Cheng ma nadzieję spotkać się z przewodniczącym Chin Xi Jinpingiem. Sama przewodnicząca, odnosząc się do zmian zachodzących po obu stronach cieśniny.

W środę do wizyty delegacji odniosły się również władze Chin kontynentalnych. „Jesteśmy gotowi, na wspólnej politycznej podstawie uznania Konsensusu z 1992 roku i sprzeciwu wobec niepodległości wyspy, współpracować z partiami politycznymi, grupami i osobami na Tajwanie, w tym z KMT, aby wspierać pokojowy rozwój relacji przez Cieśninę” — powiedziała rzeczniczka Biura do Spraw Tajwanu przy Radzie Państwowej Zhu Fenglian. Dodała, że obie strony cieśniny należą do jednych Chin, a sprawy wzajemnych relacji powinny być rozwiązywane w drodze konsultacji między Chińczykami.

Relacje między Kuomintangiem a ChRL

Cheng, która objęła przewodnictwo KMT w październiku zeszłego roku, dążyła do tego, by wizyt na kontynencie odbyła się jeszcze przed wizytą Donalda Trumpa w ChRL zaplanowaną na połowę maja. Swoją wizytę zapowiedziała pod koniec marca.

W 1949 roku resztki pokonanego Kuomintangu wycofały się na Tajwan, a pod przywództwem KPCh powstała Chińska Republika Ludowa. W 1971 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję nr 2758, uznając rząd Chińskiej Republiki Ludowej za jedynego prawnego reprezentanta całych Chin.

1 października 2024 przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinping powtórzył obietnicę powrotu Tajwanu pod władzę Pekinu w przededniu rocznicy proklamowania ChRL. W tymże miesiącu siły zbrojne ChRL przeprowadziły ćwiczenia wokół Tajwanu przypominające blokadę wyspy.

Kuomintang jest historyczną partią Czang Kaj-szeka, która po jego przegranej w wojnie domowej, była do końca życia dyktatora partią w sposób niekwestionowany rządzącą na wyspie. Jednak od lat 90 XX wieku następuje powolne zbliżenie stanowisk między nią a władzami ChRL. Jest to ułatwione tym, że KPCh uznaje zasługi założyciela KMT Sun Jat-sena, a w ChRL działa, jak partia sojusznicza komunistów, ta frakcja KMT, która zdecydowała się uznać ich zwycięstwo, której legitymizacji dodawała niegdyś żona założyciela Song Qingling.

Wizyta następuje w sytuacji nasilenia napięć geopolitycznych wokół wyspy pod władzą mającej niepodległościowej inklinacje Demokratycznej Partii Postępowej (DPP). Amerykanie przywrócili w 2024 roku swoją stałą obecność wojskową na wyspie, a Japonia po raz pierwszy ogłosiła w zeszłym roku, że może militarnie wesprzeć władze w Tajpej przeciw ChRL. Pod władzą Trumpa USA rozpoczęły zwiększony tranfer uzbrojenia na wyspę.

Kuomintang pozostaje chińską partią narodową i jako taka zdecydowanie sprzeciwia się zdefiniowaniu wyspy jako niepodległego państwa a nie Republiki Chińskiej.

Kresy.pl/Xinhua/Al Jazeera