Zbrodnia w Jasielu. UPA zmasakrowała żołnierzy WOP
20 marca 1946 roku w nieistniejącej dziś wsi Jasiel w Bieszczadach oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii rozbiły grupę żołnierzy Wojsk Ochrony Pogranicza oraz funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, a następnie dokonały egzekucji wziętych do niewoli Polaków.
Placówka WOP w Jasielu funkcjonowała w wyjątkowo trudnych warunkach – była odosobniona i narażona na stałą aktywność UPA. W marcu 1946 roku zapadła decyzja o ewakuacji załogi do Komańczy. 19 marca do wsi dotarła grupa około 70 żołnierzy, która miała przeprowadzić operację. Dzień później, 20 marca rano, niemal stuosobowy oddział opuścił Jasiel.
Kilkaset metrów od miejscowości Polacy wpadli w zasadzkę przygotowaną przez sotnie UPA, dowodzone przez Stepana Stebelskiego „Chrina” i Wołodymyra Hoszkę „Myrona”. Po ponad godzinnej walce, wobec wyczerpania amunicji, do niewoli dostało się 94 żołnierzy.
Część oficerów i jeńców rozstrzelano natychmiast, pozostałych poddano selekcji i przesłuchaniom. Według najczęściej przywoływanych ustaleń zamordowano co najmniej 60 żołnierzy WOP i kilku milicjantów, choć w źródłach pojawiają się także wyższe liczby. Około 20 osób zwolniono.
Szczegóły zbrodni znane są m.in. dzięki relacji jednego z nielicznych ocalałych, szeregowego Pawła Sudnika, który zdołał zbiec z miejsca egzekucji. Ciała ofiar zostały zakopane w zbiorowej mogile. Ich odnalezienie nastąpiło dopiero w czerwcu 1946 roku, gdy przeprowadzono ekshumację.
Zachowany wojskowy protokół z tych prac ukazuje skalę okrucieństwa: „30 cm od powierzchni znajdowała się pierwsza warstwa zwłok. Połowa drugiej warstwy miała powiązane ręce i nogi, niektórzy nawet drutem […]. W trzeciej warstwie znajdowały się ciała niemożliwie zmasakrowane. Niektóre zwłoki nie miały oczu i nosów”. Wydobyte szczątki przewieziono do Zagórza, gdzie odbył się uroczysty pogrzeb.
Nie wszystkie ofiary odnaleziono – część szczątków pozostaje do dziś w nieznanych miejscach. Zbrodnia w Jasielu pozostaje jednym z najbardziej drastycznych przykładów działań UPA przeciwko polskim formacjom w powojennych Bieszczadach.
Czytaj też: Tak powstały sotnie UPA
Kresy.pl
