Kraków: aktywiści przeciwko pomnikowi Orląt Lwowskim w Parku Szymborskiej
Aktywiści domagają się anulowania decyzji o lokalizacji pomnika Orląt Lwowskich w parku Szymborskiej w Krakowie. W ciągu tygodnia pod projektem uchwały w tej sprawie podpisało się ponad 500 osób. Sprawą muszą zatem zająć się krakowscy radni.
W połowie września br. ogłoszono wyniki konkursu architektonicznego na koncepcję pomnika Orląt Lwowskich w Krakowie. Prezydent miasta zaproponował, by pomnik stanął w Parku im. Wisławy Szymborskiej, otwartym latem br. W głosowaniu, radni zatwierdzili taką lokalizację.
Koncepcja ta ma jednak swoich zdecydowanych przeciwników. Ich zdaniem, zlokalizowanie upamiętnienia Orląt Lwowskich w parku Szymborskiej budzi kontrowersje, bo nie pasuje do koncepcji tego miejsca.
Zdaniem krakowskiej aktywistki Natalii Nazim, która była zaangażowana w przygotowanie projektu powstania parku w ramach budżetu obywatelskiego, koncepcja pomnika jest sprzeczna z ideą upamiętnienia polskiej noblistki. Oświadczyła, że inicjatorzy powstania parku złożą projekt uchwały obywatelskiej, która zakłada rezygnację z koncepcji lokalizowania pomnika Orląt Lwowskich w parku Szymborskiej.
„Uważamy bowiem, że połączenie dwóch odrębnych narracji – idei obrony Ojczyzny i upamiętnienia Noblistki – nie służy ani stosownej refleksji nad bohaterskim zrywem Orląt Lwowskich, ani promowaniu dorobku literackiego Wisławy Szymborskiej” – napisała na Facebooku Nazim.
Jak twierdzą oponenci, „połączenie odrębnych narracji – idei obrony Ojczyzny i upamiętnienia Noblistki nie służy ani refleksji nad bohaterami, ani promowaniu dorobku poetki. Ten park został zaplanowany jako przestrzeń literacka i rekreacyjna – nie nadaje się do lokalizacji monumentu o podniosłym charakterze”.
Zaznaczają też, że zgodnie z projektem, pomnik ma mieć rozbudowaną formę, wymagającą „odpowiedniego kontekstu i przestrzeni”, podczas gdy „powierzchnia parku jest zbyt mała na organizowanie uroczystości patriotycznych”. Dodaj, że lokalizacja ta nie była konsultowana z mieszkańcami i radą dzielnicy, zaś na etapie konsultacji projektu parku „osoby biorące w nich udział sprzeciwiły się stawianiu w tym parku rzeźb, czy pomników”.
Jak dotąd, pod projektem uchwały przeciwko lokalizacji pomnika Orląt Lwowskich w parku przy ul. Karmelickiej podpisało się ponad 500 osób. To oznacza, że będą musieli się nim zająć radni. Przekroczono bowiem próg minimalnej liczby podpisów, tj. 300.
Dodajmy, że dwa lata temu Natalia Nazim promowała projekt, w ramach budżetu obywatelskiego, który zakładał usunięcie z Parku Jordana kilkunastu popiersi, które jej zdaniem postawiono tam bezprawnie. Chodziło m.in. o popiersia bł. kard. Stefana Wyszyńskiego, św. Jana Pawła II, Józefa Piłsudskiego, bł. ks. Jerzego Popiełuszki, kard. Adama Stefana Sapiehy, a także Ignacego Paderewskiego, Marii Skłodowskiej-Curie, Zbigniewa Herberta czy gen. Stanisława Maczka.
Przypomnijmy, że o powstaniu pomnika Orląt Lwowskich w Krakowie mówi się od lat. Latem 2017 w zbiórkę funduszy na ten cel zaangażowała się krakowska młodzież. Wówczas planowano, że taki pomnik stanie w centrum miasta, u zbiegu ulic Retoryka i Piłsudskiego, czyli na trasie ze Starego Miasta w stronę Błoni. Według koncepcji, miał on wyobrażać jednego z dwóch lwów, stojących na Cmentarzu Orląt we Lwowie. Miał trzymać tarczę z herbem Lwowa i napisem “Zawsze Wierny”, zaś na cokole miały znajdować się dalsze słowa, “Tobie Polsko” oraz herb II RP. Obok miały stanąć odlane z brązu postacie, wyobrażające młodych obrońców Lwowa.
Sprawa budowy pomnika utknęła jednak w miejscu, a później stała się przedmiotem sporów politycznych w Radzie Miejskiej Krakowa. Okazało się bowiem, że w pierwotnym miejscu pomnik stanąć nie może, z powodu ryzyka naruszenia infrastruktury podziemnej. Większość radnych opowiedziała się zatem na zmianę lokalizacji na Plac Kossaka, również w rejonie ul. Retoryka. Negatywne stanowisko zajął prezydent Krakowa, który później zaproponował, by nowy obiekt stanął w powstającym wówczas parku przy ul. Karmelickiej. Ogłoszono też nowy konkurs na pomnik.
W środę, 1 listopada, obchodziliśmy 105. rocznicę rozpoczęcia walk o utrzymanie polskości Lwowa. Polacy stawili zbrojny opór Ukraińcom próbującym zająć miasto. Miasto Lwów zostało jako jedyne w Polsce uhonorowane za bohaterską postawę orderem Virtuti Militari. Uroczysta dekoracja miała miejsce 11 XI 1920 r. Dokonał jej marszałek Józef Piłsudski.
lovekrakow.pl / Kresy.pl
