Ukraiński IPN: niech Polacy odbudują i zapłacą za zniszczone pomniki UPA

Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej wydał oświadczenie, w którym wzywa polskie władze do odbudowy pomników i grobów bojowników Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz do zatrzymania ukrainofobii.

Oświadczenie umieszczono na głównej stronie Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej – http://memory.gov.ua/. Oto jego obszerne fragmenty:

Oświadczenie Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej z powodu niszczenia ukraińskich grobów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

W czasie zbrojnej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę Rzeczpospolita Polska był jednym z tych sąsiadów, którzy szybko zaświadczyli swoim autorytetem o niepodległości Ukrainy i nienaruszalności ukraińskich granic. Podczas tych trudnych lata, zawsze odczuwaliśmy pomocną dłoń sąsiada i partnera międzynarodowego. Nie tylko państwo polskie, ale i całe polskie społeczeństwo pokazywało wolę budowy wspólnych relacji między dwoma narodami opartej na zasadach wzajemności i dobrosąsiedztwa.

Jednak obok oficjalnego stanowiska władz Rzeczypospolitej Polskie, zauważamy rozrastającą się niebezpieczną tendencję, która zagraża realizacji polityki dobrosąsiedztwa, rujnuje pozytywne doświadczenia między dwoma rządami i instytucjami społeczeństwa obywatelski.

Od chwili inwazji sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy, w Polsce została wzniecona kampania niszczenia ukraińskich pomników wojskowych i grobów. Po pierwsze dostrzegamy liczne akty wandalizmu: nanoszenia ksenofobicznych napisów i, częściej, oblewania pomników farbą. Zazwyczaj takie działania są wszczynane przez nieznanych sprawców w nocy i nie są następnie badane przez polskie organy ochrony prawnej. Jednak w przeciągu ostatniego roku działania takie przybrały masowy i zuchwały charakter. Tylko w okresie od 2014 do 2016 roku na terytorium Rzeczpospolitej Polskie miało miejsce co najmniej 14 aktów wandalizmu wobec ukraińskich pomników i miejsc pochówku.

– w tym miejscu autorzy wyliczają miejsca, w których – według ich informacji – doszło do niszczenia miejsc pamięci, po czym kontuunują

Jednak ostatani akt nienawiści wobec ukraińskich miejsc pamięci przyciąga szczególną uwagę. W niedzielę rano, 9 października br. ukraińska mniejszość w Werchracie, w powiecie lubaczowskim, w województwie podkarpackim ujawniła akt bandytyzmu popełniony na miejscowym cmentarzu.Tego dnia, szef Związku Ukraińców w Polsce powiadomił, że nieznani sprawcy zniszczyli nagrobek na mogile 13 żołnierzy UPA, który znajduje się na cmentarzu w Werchracie.

W tym samym dniu skrajnie prawicowa organizacja Obóz Wielkiej Polski znana ze współpracy z ugrupowaniami terrorystycznymi i DNR FSC, przyznała się do popełnienia aktu wandalizmu. Jeden z liderów OWP, Dawid Hudziec, zamieścił pod swoim imieniem film na portalu Youtube, na którym dwaj mężczyźni niszczą w dzień ukraińskie miejsce pochówku wykorzystując łomy i młotki. Filmowi towarzyszyła ksenofobiczna piosenka, która obraża uczucia narodowe mniejszości ukraińskiej Polsce. Opublikowanie filmu oraz fakt, że sprawcy nie ukrywają się, a dokonują swojego dzieła jawnie, znalazły szeroki oddźwięk na Ukrainie.

Zmuszeni jesteśmy skonstatować, że działania mające na celu zniszczenie ukraińskich miejsc pamięci w Polsce nabytyły charakter planowanej likwidacji ukraińskiego dziedzictwa historycznego i kulturowego. Odbywa się świadome zacieranie śladów obecności narodu ukraińskiego na pograniczu polsko – ukraińskim. Do tej pory żaden ze sprawców przestępstwa nie został wykryty. Bezkarnośc zachęca przestępców do nowy, jeszcze bardziej jaskrawych przejawów ukrainofobii.

Związku z tym zwracamy się z apelem do organów władzy Rzeczpospolitej Polskiej o:

1.Zapewnienie przejrzystego dochodzenia w sprawie wszystkich faktów nadużyć i niszczenia ukraińskich miejsc pamięcia: pomników, znaków pamiątkowych, miejsc spoczynku;

2. Zgodnie z art. 3 i 4 Umowy między rządem Ukrainy a Rządem Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ochrony i pochówku miejscach pamięci ofiar wojen i represji politycznych natychmiastowee przywrócenie zniszczonych zabytków ukraińskich i pomników oraz obciążenia kosztem strony polskiej.

Wyrażamy przekonanie, że znalezienie i ukaranie sprawców, a także odbudowa zniszczonych ukraiński zabytków jest nie tylko kwestią uregulowania dialogu polsko-ukraińskiego o tragicznych kartach przeszłości, ale także sprawą zachowania dobrosąsiedzkich stosunków między Polską i Ukrainą.

kresy.pl/ memory.gov.ua