Sejm powołał Mateusza Szpytmę na prezesa IPN. Potrzebna jeszcze zgoda Senatu
Sejm powołał dr Mateusza Szpytmę na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Historyk, dotychczasowy zastępca prezesa IPN, jest znany m.in. z badań nad rodziną Ulmów i współtworzenia muzeum w Markowej.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej powołał 17 lipca 2026 roku dr Mateusza Szpytmę na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Zgodnie z ustawą o IPN wybór musi jeszcze uzyskać zgodę Senatu.
Do głosowania doszło podczas 62. posiedzenia Sejmu X kadencji. Informację o wyniku konkursu na stanowisko prezesa IPN przedstawił posłom prof. dr hab. Tadeusz Wolsza, przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. Zaprezentował również sylwetkę kandydata.
Mateusz Szpytma jest historykiem i od 2016 roku pełni funkcję zastępcy prezesa IPN. Szczególne miejsce w jego dorobku naukowym i popularyzatorskim zajmuje historia rodziny Ulmów, zamordowanej przez Niemców 24 marca 1944 roku w Markowej wraz z ukrywanymi Żydami z rodzin Goldmanów, Gruenfeldów i Didnerów.
Szpytma jest autorem książek i artykułów poświęconych tej tematyce, publikowanych także za granicą. Był również pomysłodawcą i współtwórcą Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, w tym kuratorem jego wystawy stałej.
Podczas studiów uczestniczył i współorganizował ekspedycje na Ukrainę, których celem była inwentaryzacja inskrypcji i herbów zachowanych w kościołach, kaplicach, zamkach, pałacach, innych budynkach oraz na pomnikach i figurach przydrożnych sprzed 1945 roku. Odpisy jego autorstwa ukazały się w serii „Pomniki epigrafiki i heraldyki dawnej Rzeczypospolitej na Ukrainie” pod redakcją Wojciecha Drelicharza.
W działalności edukacyjnej współorganizował ponad 20 wypraw dla młodzieży do miejsc martyrologii Polaków, m.in. do KL Auschwitz, KL Sachsenhausen, KL Dachau, Katynia, Charkowa i Miednoje. Był także współautorem i kierował zespołem autorów teki edukacyjnej IPN „Zbrodnia Katyńska”.
Szpytma był członkiem m.in. Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego, Rady Programowej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin oraz Rady Muzeum-Miejsca Pamięci KL Plaszow w Krakowie.
Za swoją działalność został odznaczony m.in. Brązowym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał także odznakę honorową Bene Merito, Odznakę Honorową za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą oraz Nagrodę im. ks. bp. Romana Andrzejewskiego za 2025 rok.
Zobacz też: Pracownik polskiego IPN broni UPA. Nazywa ją „formacją niepodległościową” i odrzuca określenie „zbrodnicza”
Kresy.pl/IPN
