Gerwazy i Protazy nie tylko z „Pana Tadeusza”. Kościół wspomina braci męczenników
Gerwazy i Protazy byli według tradycji chrześcijańskiej braćmi bliźniakami, męczennikami z Mediolanu i jednymi z pierwszych patronów tego miasta. Kościół wspomina ich 19 czerwca.
Według przekazu hagiograficznego mieli być synami św. Witalisa i św. Walerii. Po śmierci rodziców sprzedali rodzinny majątek, obdarowali wolnością domowych niewolników i poświęcili się służbie Bożej.
Ich życie miało upływać na modlitwie, umartwieniu i pomocy innym chrześcijanom, szczególnie w czasie prześladowań prowadzonych w imperium rzymskim.
Według tradycji Gerwazy i Protazy zostali postawieni przed Astazjuszem, dowódcą wojsk cesarskich, który przygotowywał się do wyprawy wojennej. Pogańscy kapłani mieli przekonać go, że powodzenie wyprawy zależy od przebłagania bogów, a przeszkodą jest obecność dwóch chrześcijan gardzących dawnym kultem. Astazjusz zażądał więc od braci złożenia ofiary. Gerwazy i Protazy odmówili, dając świadectwo wierności Chrystusowi.
Najpierw przed Astazjuszem stanął Gerwazy. Gdy wezwano go do złożenia ofiary, odpowiedział, że o zwycięstwo należy prosić Boga wszechmogącego, a nie nieme bałwany. Za te słowa został skazany na śmierć przez bicie ołowianymi prętami.
Następnie przed dowódcą postawiono Protazego. Również on odmówił wyparcia się wiary i nie uląkł się groźby śmierci. Według tradycji nawet wobec prześladowcy zachował miłosierdzie, mówiąc, że nie ma mu tego za złe, ponieważ ten nie wie, co czyni. Protazy został ścięty.
Kult obu męczenników rozwinął się szczególnie dzięki św. Ambrożemu, biskupowi Mediolanu. To on, po otrzymaniu objawień, miał odnaleźć ciała bliźniaków. Podczas uroczystego przeniesienia relikwii miano odczuć przyjemną woń wydobywającą się z grobowców i być świadkami cudów. Relikwie Gerwazego i Protazego zostały przeniesione do bazyliki w Mediolanie. Później spoczął tam również św. Ambroży.
W Polsce imiona Gerwazy i Protazy kojarzą się dziś przede wszystkim z „Panem Tadeuszem” Adama Mickiewicza. Poeta nadał je dwóm postaciom swojej epopei: Gerwazemu Rębajle, klucznikowi Horeszków, oraz Protazemu Brzechalskiemu, dawnemu woźnemu sądowemu. W poemacie tworzą oni charakterystyczny duet starych przedstawicieli świata szlacheckiego, początkowo związanych z przeciwnymi stronami sporu, a pod koniec już pojednanych.
Czytaj też:
Święci Donacjan i Rogacjan. Bracia z Nantes, którzy oddali życie za wiarę
Święty Stanisław Papczyński – założyciel marianów i „ojciec ubogich”
Kresy.pl / PCH24
