Rubio mówi o postępie w rozmowach z Iranem. Spór dotyczy uranu i cieśniny Ormuz

Sekretarz stanu USA Marco Rubio oświadczył, że w negocjacjach z Iranem odnotowano pewien postęp, ale do porozumienia wciąż daleko. Główne punkty sporne dotyczą irańskich zapasów wysoko wzbogaconego uranu oraz kontroli nad cieśniną Ormuz.

Stany Zjednoczone odnotowały pewien postęp w rozmowach z Iranem, jednak do osiągnięcia porozumienia potrzebne są dalsze negocjacje — oświadczył w piątek sekretarz stanu USA Marco Rubio. Rzecznik irańskiego MSZ przekazał natomiast, że różnice między stronami pozostają głębokie i znaczące.

W ramach nasilonych działań dyplomatycznych do Teheranu przybył w piątek szef pakistańskiej armii, aby kontynuować mediacje mające doprowadzić do zakończenia konfliktu. Irańskie media podały również, że w stolicy Iranu doszło do spotkania irańskiego ministra spraw zagranicznych z ministrem spraw wewnętrznych Pakistanu.

Do Teheranu wysłano także zespół negocjacyjny Kataru, który działa w koordynacji ze Stanami Zjednoczonymi. Celem rozmów jest przełamanie impasu sześć tygodni po wejściu w życie kruchego zawieszenia broni.

Według przekazanych informacji część rozbieżności udało się ograniczyć, ale zasadnicze problemy nadal dotyczą irańskiego wzbogaconego uranu oraz kontroli nad cieśniną Ormuz. Jej zamknięcie od początku wojny doprowadziło do globalnego kryzysu energetycznego.

„Poczyniono pewien postęp. Nie wyolbrzymiałbym go. Nie umniejszałbym go” — powiedział Rubio dziennikarzom po spotkaniu ministrów NATO w Helsingborgu w Szwecji. „Jest jeszcze więcej pracy do wykonania. Jeszcze tam nie jesteśmy. Mam nadzieję, że tam dotrzemy” — dodał.

Półoficjalna irańska agencja Tasnim, powołując się na źródło zbliżone do negocjacji, podała, że rozmowy są kontynuowane. Według tego źródła w niektórych kwestiach osiągnięto postęp, ale porozumienie nie zostanie zawarte, dopóki wszystkie sporne sprawy nie zostaną rozwiązane.

Rubio ponownie odniósł się też do irańskich planów wprowadzenia systemu opłat za przepływanie przez cieśninę Ormuz, przez którą przechodzi około jedna piąta światowego handlu ropą i skroplonym gazem ziemnym. Sekretarz stanu USA określił ten pomysł jako „nieakceptowalny”.

„Mamy do czynienia z bardzo trudną grupą ludzi, a jeśli to się nie zmieni, prezydent jasno powiedział, że ma inne opcje” — powiedział Rubio.

Prezydent USA Donald Trump oświadczył w piątek, że nie weźmie udziału w ślubie swojego najstarszego syna w najbliższy weekend, ponieważ musi pozostać w Waszyngtonie „w tym ważnym okresie”. Nie podał szczegółów.

Dwa dni po przekazaniu Irańczykom najnowszego amerykańskiego stanowiska w negocjacjach pakistański minister spraw wewnętrznych Syed Mohsin Naqvi odbył w Teheranie kolejną rundę rozmów z irańskim ministrem spraw zagranicznych Abbasem Aragczim — podała agencja Tasnim. Później pakistańska armia poinformowała o przybyciu do Teheranu feldmarszałka Asima Munira, nie podając dodatkowych szczegółów.

Mimo intensyfikacji mediacji rzecznik irańskiego MSZ Esmaeil Baghaei, cytowany przez agencję IRNA, zaznaczył, że dyplomacja wymaga czasu. Sugerował również, że strony nie znalazły się jeszcze na etapie bliskim zawarcia porozumienia. Baghaei przekazał, że kwestie nuklearne nie są obecnie przedmiotem rozmów, a do konkluzji nie dojdzie, jeśli Stany Zjednoczone będą próbowały wchodzić w szczegóły dotyczące wysoko wzbogaconego uranu w Iranie.

Stany Zjednoczone i Izrael twierdzą, że ich cele wojenne obejmują ograniczenie wsparcia Iranu dla regionalnych milicji, demontaż irańskiego programu nuklearnego, zniszczenie zdolności rakietowych Teheranu oraz ułatwienie Irańczykom obalenia władz. Iran nadal jednak dysponuje zapasami uranu wzbogaconego niemal do poziomu wojskowego, a także zdolnością do zagrażania sąsiadom przy użyciu rakiet, dronów i sprzymierzonych milicji.

Po rozpoczęciu 28 lutego amerykańsko-izraelskich nalotów Iran uderzył w państwa Zatoki Perskiej, na których terytorium znajdują się amerykańskie bazy wojskowe. Wojna ponownie rozpaliła też konflikt między Izraelem a Hezbollahem w Libanie. W Iranie i Libanie zginęły tysiące ludzi.

Zobacz: CNN: Iran szybko odbudowuje produkcję dronów po amerykańsko-izraelskich uderzeniach

Konflikt wywołał również zamieszanie w światowej gospodarce. Wzrost cen ropy zwiększył obawy przed nasileniem inflacji. W piątek główne indeksy giełdowe wzrosły, a indeks Dow Jones osiągnął rekordowy poziom, ale rentowności amerykańskich obligacji skarbowych spadły, gdy inwestorzy oceniali szanse na szybkie porozumienie kończące wojnę.

Trump zapowiedział, że Stany Zjednoczone ostatecznie odzyskają irańskie zapasy wysoko wzbogaconego uranu. Waszyngton uważa, że mogą one zostać wykorzystane do budowy broni jądrowej, natomiast Teheran utrzymuje, że jego program ma wyłącznie pokojowy charakter.

W tym tygodniu Teheran przedstawił swoją najnowszą ofertę Stanom Zjednoczonym. Z irańskich opisów wynika, że w dużej mierze powtarza ona warunki wcześniej odrzucone przez Trumpa. Obejmują one między innymi żądanie kontroli nad cieśniną Ormuz, odszkodowań za zniszczenia wojenne, zniesienia sankcji oraz uwolnienia zamrożonych aktywów.

Czytaj: USA wstrzymały sprzedaż broni Tajwanowi. Chodzi o zapasy na wojnę z Iranem

Zobacz także: Iran odbudowuje swój militarny potencjał szybciej niż przewidywali Amerykanie