Święty Tomasz Morus. Człowiek sumienia przeciw władzy króla
22 czerwca Kościół wspomina św. Tomasza Morusa, angielskiego prawnika, pisarza i męczennika, który zapisał się w historii jako jeden z najważniejszych humanistów oraz świadek wierności własnemu sumieniu.
Tomasz Morus urodził się 7 lutego 1478 roku w Londynie. Otrzymał staranne wykształcenie, studiował prawo i szybko zdobył uznanie jako człowiek wybitnie zdolny, pracowity i głęboko religijny.
Związał się z życiem publicznym Anglii, został członkiem parlamentu, a następnie jednym z najbliższych współpracowników króla Henryka VIII. W 1529 roku objął urząd lorda kanclerza, stając się jednym z najwyższych dostojników w królestwie.
Morus był zarazem przedstawicielem renesansowego humanizmu. Największą sławę literacką przyniosła mu „Utopia”, wydana w 1516 roku — humanistyczne i satyryczne dzieło, w którym pod pozorem opisu fikcyjnej wyspy Morus prowadził rozważania nad państwem, prawem, własnością, religią i wadami życia publicznego swojej epoki. Autor ukuł ten termin od greckiego ou-topos, czyli „żadne miejsce”.
Nie był jednak wyłącznie teoretykiem życia publicznego. W swojej działalności łączył służbę państwu z przekonaniem, że władza świecka nie może przekraczać granic wyznaczonych przez prawo Boże i nauczanie Kościoła.
Do otwartego konfliktu z Henrykiem VIII doszło, gdy król zerwał z Rzymem i zażądał uznania swojej zwierzchności nad Kościołem w Anglii. Morus, choć długo zachowywał milczenie i nie dążył do publicznego sporu z monarchą, odmówił złożenia przysięgi, która oznaczałaby zaakceptowanie królewskiej supremacji w sprawach religijnych. Wcześniej zrezygnował z urzędu kanclerza, nie chcąc uczestniczyć w decyzjach sprzecznych z jego sumieniem.
Za odmowę podporządkowania się woli króla został uwięziony w Tower of London. Po procesie skazano go na śmierć za zdradę stanu. Został ścięty 6 lipca 1535 roku. Według tradycji przed egzekucją miał podkreślić, że umiera jako wierny sługa króla, ale przede wszystkim sługa Boga.
Tomasz Morus został kanonizowany w 1935 roku przez papieża Piusa XI. W Kościele katolickim czczony jest jako męczennik wierności sumieniu oraz patron prawników, polityków, urzędników i ludzi życia publicznego.
Czytaj też:
Święty Alojzy Gonzaga. Arystokrata, który wybrał zakon i służbę chorym
Z Wołynia na Madagaskar. Jan Beyzym i szpital dla trędowatych
Kresy.pl
