Służby bezpieczeństwa Syrii obsadzają największe miasto kontrolowane jeszcze przez Kurdów
Siły bezpieczeństwa władz syryjskich Ahmeda asz-Szary wkroczyły w poniedziałek do Hasaki, która pozostawała ostatnią prowincjonalną stolicą pod kontrolą struktur kurdyjskich.
Informację o wkroczeniu funkcjonariuszy asz-Szary do Hasaki podała syryjska, państwowa agencja SANA. Opisała to jako wdrażanie porozumienia zawartego niedawno przez władze tymczasowe Syrii i kierowane przez Kurdów tak zwane Syryjskie Siły Demokratyczne. Według iracko-kurdyjskiego portalu Rudaw.net funkcjonariuszy rozmieszczonych w Hasace jest około setki.
Porozumienie, o którym poinformowały zarówno SDF, jak i syryjskie media państwowe, określa kroki w kierunku trwałego zawieszenia broni i stopniowej integracji wojskowych i cywilnych instytucji SDF z państwem syryjskim, przy jednoczesnym utrzymaniu roli Kurdów w zamieszkanej przez nich licznie prowincji Hasaka.
„Jesteśmy tu po to, aby wdrożyć porozumienie i zapewnić bezpieczeństwo ludności” – powiedział Marwan al-Ali, nowo mianowany szef struktur bezpieczeństwa w północno-wschodnim regionie Syrii. Ma on kurdyjskie pochodzenie. Jego zastępcą został mianowany Siamand Afrin oficer Asaisz, dotychczasowej służby policyjnej rozpadających się kurdyjskich struktur parapaństwowych.
Także stu funkcjonariuszy syryjskich służb bezpieczeństwa ma zostać we wtorek rozemieszczona w innym dużym mieście kontrolowanym jeszcze przez Kurdów – Kamiszli.
Kroki te świadczą o wdrażaniu pokoju w północno-wschodniej Syrii. W toku syryjskiej wojny od 2011 roku kurdyjskie Ludowe Oddziały Obrony (YPG) stały się rdzeniem Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF) – sił zbrojnych, które wchłonęły w siebie takie lokalne oddziały arabskie, które znalazły się w kręgu oddziaływania PYD. W efekcie Krudowie syryjscy ustanowili w północno-wschodniej Syrii parapaństwo wdrażające lewicowy program partii. Oficjalnie zawsze deklarowali jednak, że ich celem jest autonomia w ramach państwa syryjskiego, nie formalna państwowość. Do grudnia SDF kontrolowały ponad 46 tys. km kw. terytorium na północnym-wschodzie Syrii, to jest około jednej czwartej jej obszaru.
Początkowo Kurdowie usunęli w większości instytucje władz Baszara al-Asada. Potem zachowywały przez większość wojny domowej relacje zimnego pokoju z władzami baasistowskimi.
Kurdowie odegrali dużą rolę w zwalczaniu i likwidacji tak zwanego “Państwa Islamskiego” w drugiej połowie ubiegłej dekady, nawiązują w tamtym okresie współpracę z USA. Pozwolił to Amerykanom obsadzić i eksploatować syryjskie złoża ropy w opanowanej przez Kurdów lewobrzeżnej części prowincji Dajr az-Zaur, co trwa do dziś. Zarazem jednak Amerykanie nie osłonili Kurdów przed turecką ofensywą z 2019 roku, która odebrała im pas terytorium przy granicy Turcji.
Po rozkładzie baasistowskich struktur państwowych i ucieczce al-Asada, władzę w stolicy przechwyciły struktury islamistycznego Hajat Tahrir asz-Szam. Proklamowały one swojego przywódcę asz-Szarę prezydentem tymczasowym o szerokich komptencjach, proklamowały również rząd tymczasowy.
10 marca przywódca Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF), Mazlum Abdi, i tymczasowy prezydent Syrii Ahmed asz-Shara podpisali porozumienie o integracji „wszystkich instytucji cywilnych i wojskowych” w ramach nowego państwa syryjskiego. Porozumienie to nigdy nie weszło w życie. Strony nadal spierają się o interpretację terminu „integracja”. Podczas gdy PYD-SDF dąży do zachowania autonomii, obóz asz-Szary nie chce o tym słyszeć.
Relacje między stronami uległy jednak ponownemu zaognieniu. Pod koniec sierpnia pięciu bojowników SDF zostało rannych w ataku rzekomo przeprowadzonym przez grupy powiązane z Damaszkiem we wschodniej prowincji Dajr az-Zaur. Siły dowodzone przez Kurdów uznały wówczas syryjski rząd tymczasowy za „bezpośrednio odpowiedzialny” za atak. Do kolejnych starć doszło we wrześniu, a także w grudniu zeszłego roku.
W styczniu starcia w Aleppo przerodziły się ofensywę sił tymczasowych władz Syrii, która doprowadziła do wyparcia SDF z całości prowincji Rakk i Dajr az-Zaur oraz części prowincji Hasaka.
Sytuacja militarno-polityczna w Syrii: kolor zielony – tereny pod kontrolą władz tymczasowych Syrii; kolor cyjanowy – tereny pod kontrolą druzów w prowincji Suwajda; kolor żółty – tereny pod kontrolą struktur kurdyjskich i Syryjskich Sił Demokratycznych; kolor granatowy – tereny pod okupacją Izraela.
