Leczenie kanałowe? Proszę bardzo. Zaskakująco nowoczesna stomatologia wikingów
Wikingowie kojarzeni są zwykle z wojną, żeglugą i surowym trybem życia. Tymczasem najnowsze badania archeologiczne pokazują, że w jednej dziedzinie byli oni znacznie bardziej „nowocześni”, niż dotąd sądzono – chodzi o dbanie o zęby i próby ich leczenia.
Zespół naukowców z Uniwersytetu w Göteborgu przeanalizował szczątki ludzkie, odkryte w miejscowości Varnhem w Szwecji, gdzie w latach 2000. prowadzono szeroko zakrojone wykopaliska przy ruinach wczesnochrześcijańskiego kościoła z XI wieku. W pobliskim cmentarzu odnaleziono tysiące pochówków z okresu od X do XII wieku, a dzięki sprzyjającym warunkom glebowym doskonale zachowały się kości szczęk i zęby.
Badacze przebadali ponad 3,2 tys. zębów należących do 171 osób, stosując zarówno klasyczne oględziny stomatologiczne, jak i zdjęcia rentgenowskie – dokładnie takie, jakie wykorzystuje się we współczesnych gabinetach dentystycznych. Wyniki opublikowane w czasopiśmie PLOS ONE przyniosły kilka zaskakujących wniosków.
Próchnica, infekcje i ból zębów były wśród wikingów powszechne. Niemal połowa badanych miała przynajmniej jeden chory ząb, a wielu dorosłych traciło uzębienie jeszcze za życia. Jednocześnie naukowcy odkryli wyraźne ślady prób leczenia. Na niektórych zębach widoczne były otwory wywiercone w trzonowcach – prowadzące aż do miazgi. Najprawdopodobniej miały one zmniejszyć ciśnienie i złagodzić silny ból spowodowany zakażeniem. To zabieg zaskakująco podobny do dzisiejszego leczenia kanałowego w jego najbardziej podstawowej formie.
Odnaleziono także ślady używania „wykałaczek” do usuwania resztek jedzenia oraz celowego piłowania przednich zębów. W tym ostatnim przypadku mogło chodzić o znak tożsamości lub statusu – wszystkie takie przypadki dotyczyły mężczyzn.
Zdaniem badaczy odkrycia z Varnhem pokazują, że wikingowie nie tylko cierpieli z powodu chorób jamy ustnej, ale również podejmowali świadome i przemyślane próby radzenia sobie z bólem. Choć nie dysponowali nowoczesnymi narzędziami ani wiedzą medyczną w dzisiejszym znaczeniu, ich praktyki dowodzą zaskakującego zrozumienia problemów stomatologicznych. To kolejny przykład na to, że życie wikingów było znacznie bardziej złożone i „cywilizowane”, niż sugerują popularne wyobrażenia.
Czytaj też:
Norwegia: uniwersyteckie muzeum okradzione z pamiątek po Wikingach [+FOTO]
Największy „kontenerowiec” średniowiecza. Zbudowano go z polskiego drewna [+FOTO]
Kresy.pl / PLOS
