Zwycięstwo, które odepchnęło Rosję od Bałtyku. Rozejm w Jamie Zapolskim
15 stycznia 1582 roku w Jamie Zapolskim zawarto rozejm, kończący wojnę Stefana Batorego z carem Iwanem IV Groźnym o Inflanty.
Układ przywracał Rzeczpospolitej kontrolę nad obszarem dzisiejszej wschodniej Łotwy i południowej Estonii oraz nad ziemią połocką. Z punktu widzenia polsko-litewskiej racji stanu kluczowe było odepchnięcie Moskwy od Bałtyku i uniemożliwienie jej udziału w handlu z Europą Zachodnią.
Tłem konfliktu była rywalizacja o dominację w Inflantach. Po sekularyzacji zakonu kawalerów mieczowych w 1561 roku obszar ten znalazł się pod zwierzchnictwem Rzeczpospolitej i jej lennika – Księstwa Kurlandii i Semigalii. Car Iwan IV, dążący do opanowania Morza Bałtyckiego, w 1577 roku zajął niemal całe Inflanty. Odpowiedzią była ofensywa Stefana Batorego. W kolejnych kampaniach wojska koronne i litewskie zdobyły Połock w 1579 roku, Wielkie Łuki w 1580 oraz rozpoczęły w 1581 roku oblężenie Pskowa. Jednocześnie Szwedzi zajęli Narwę, pogarszając strategiczne położenie Moskwy.
Rokowania, prowadzone przy mediacji papieskiego legata Antonia Possevina, trwały niemal trzy tygodnie. Mimo trudnych warunków i przeciągających się rozmów osiągnięto porozumienie. Rosja zrzekła się Inflant i Połocka, a między stronami ustanowiono dziesięcioletni rozejm.
Układ w Jamie Zapolskim oznaczał strategiczne zwycięstwo Rzeczpospolitej. Zapewniał jej długi pas wybrzeża Bałtyku od Pomorza po Parnawę i na lata blokował ekspansję Moskwy na Zachód, potwierdzając pozycję państwa polsko-litewskiego jako jednej z głównych potęg regionu.
Kresy.pl
Czytaj też: Miasto idealne, które trafiło do podręczników
