Starcie pod Płowcami. Łokietek kontra potęga Zakonu

27 września 1331 roku pod wsią Płowce rozegrała się jedna z najsłynniejszych bitew średniowiecznej Polski. Starły się wojska króla Władysława Łokietka z siłami Zakonu Krzyżackiego, którego ekspansja od lat zagrażała dopiero co scalonemu Królestwu.

Źródłem konfliktu była sprawa Pomorza Gdańskiego. Łokietek, obejmując te ziemie w 1306 roku, szybko popadł w spór z Brandenburgią. W obliczu zagrożenia wezwał Krzyżaków, którzy wprawdzie przepędzili margrabiów brandenburskich, lecz w zamian sami zajęli Pomorze.

Mimo korzystnego dla Polski wyroku sądu papieskiego (1320–1321) zakon, korzystając ze swych wpływów w kurii, nie oddał zdobyczy. Konflikt przerodził się w regularną wojnę, w której Krzyżaków wspierał czeski król Jan Luksemburski – pretendent do polskiej korony.

Czytaj też: Badacze zajerzeli do wnętrza grobu Łokietka na Wawelu. Jak wyglądają szczątki króla? [+WIDEO]

W 1331 roku sprzymierzeni planowali wspólny atak: pod Kaliszem mieli połączyć siły i rozciąć Polskę na dwie części. Jan Luksemburski jednak się spóźnił, więc Krzyżacy ruszyli sami na Kujawy. Łokietek, mając mniejszą armię, początkowo unikał otwartej bitwy, prowadząc wojnę podjazdową.

27 września polskie oddziały natknęły się pod Radziejowem na tylną straż wojsk zakonnych. Po kilku szarżach Polakom udało się rozbić przeciwnika i zdobyć chorągiew. Upojony sukcesem polski król ruszył za głównymi siłami zakonu. Nie wiedział jednak, że ci zawrócili na pomoc pobitemu zgrupowaniu.

Do spotkania doszło w pobliżu Płowiec. Początkowo Polacy odnieśli sukces, rozbijając słabsze oddziały pruskie. Gdy jednak do walki wkroczyli najlepsi rycerze zakonni, sytuacja uległa zmianie. Walka przeciągała się godzinami, a obie strony ponosiły ciężkie straty.

Łokietek, obawiając się o los jedynego syna, nakazał Kazimierzowi (późniejszemu królowi z przydomkiem Wielki) wycofać się z pola bitwy. Ostatecznie, przy ciężkich stratach po obu stronach, Polacy odeszli z pola, zachowując część jeńców — wynik uznaje się za nierozstrzygnięty.

Mimo takiego przebiegu wydarzeń Płowce miały ogromne znaczenie. Po raz pierwszy pokazano w otwartym polu, że Krzyżacy nie są niezwyciężeni. W roku następnym zakon zajął Kujawy, a wkrótce potem zmarł Łokietek, lecz pamięć bitwy utrwaliła się jako symbol oporu odradzającego się państwa.

Kresy.pl

Czytaj też: To był początek polskiego parlamentaryzmu. 26 maja 1331 roku Łokietek zorganizował walny zjazd w Chęcinach