Kolejny blackout na Półwyspie Iberyjskim. Tysiące mieszkańców zostało bez prądu
W środę o godz. 12:19 w dystrykcie Viana do Castelo na północy Portugalii doszło do przerwy w dostawach prądu, która objęła ponad 80 tys. osób. ANEPC podała, że źródłem problemu była usterka w elektrowni wodnej we France, a służby przystąpiły do działań naprawczych. Zdarzenie nastąpiło po kwietniowym blackoutie na Półwyspie Iberyjskim, który wywołał dyskusję o stabilności sieci OZE.
10 września, o godz. 12:19 w kilku gminach dystryktu Viana do Castelo na północy Portugalii doszło do nagłego wyłączenia dostaw energii elektrycznej. Awaria pozbawiła prądu ponad 80 tys. osób. Przerwy dotknęły m.in. gminy Ponte de Lima, Arcos de Valdevez, Caminha oraz Vila Nova de Cerveira, położone przy granicy z Hiszpanią.
Portugalska obrona cywilna (ANEPC) przekazała, że źródłem problemu była poważna usterka w elektrowni wodnej we France. „Przyczyna awarii pozostaje nieznana, ale wszystkie dostępne siły i środki zostały skierowane do usuwania skutków zdarzenia” – poinformowali przedstawiciele ANEPC w wydanym oświadczeniu. Służby przystąpiły do działań naprawczych, a władze podawały, że trwają prace nad przywróceniem zasilania.
Skutki przerwy w dostawach energii były odczuwalne w lokalnych przedsiębiorstwach, sklepach i instytucjach publicznych. W części domów nie działały urządzenia elektryczne, a mieszkańcy byli pozbawieni dostępu do internetu i telefonii stacjonarnej. W niektórych miejscowościach wystąpiły trudności z dostawami wody z uwagi na zasilanie energetyczne systemów wodociągowych.
Był to drugi w tym r. przypadek masowego wyłączenia prądu na Półwyspie Iberyjskim. 28 kwietnia przerwy w dostawach energii dotknęły całą Hiszpanię, duże obszary Portugalii oraz część południowej Francji. Eksperci donosili, że prawdopodobnie awarię wywołała zbyt wielka moc odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym.
W raporcie dla inwestorów operator sieci w Hiszpanii, Red Electrica, wskazywał: „Zamknięcie konwencjonalnych elektrowni, takich jak węglowe, gazowo-parowe i jądrowe, pociąga za sobą redukcję stałej mocy i zdolności bilansowania systemu elektroenergetycznego, a także jego mocy i bezwładności”.
W ocenie komentujących specjalistów sieć energetyczna na Półwyspie Iberyjskim jest przeciążona. „Najprawdopodobniej w Hiszpanii mieliśmy do czynienia z sytuacją, w której bardzo duża ilość fotowoltaiki produkowała energię elektryczną i nagle albo przestała, albo jeszcze zwiększyła produkcję. Blackout może nastąpić zarówno przy nadmiarze, jak i niedoborze energii” – tłumaczył Wojciech Płachetka w rozmowie na kanale Igora Jankego. Podobną opinię wyraził prof. Władysław Mielczarski z Politechniki Łódzkiej: „Hiszpania zbyt szybko odchodzi od stabilnych źródeł, a sieć była przeciążona wiatrakami i panelami. Brakowało klasycznych turbin synchronicznych”.
Ekspert ds. energetyki Nikon Gawryluk tłumaczy, że przyczyną blackoutu w Hiszpanii była niska bezwładność systemu elektroenergetycznego wynikająca z dominacji odnawialnych źródeł energii (OZE), które nie stabilizują częstotliwości sieci w taki sposób, jak konwencjonalne elektrownie. Klasyczne turbiny węglowe, gazowe czy jądrowe posiadają wirujące maszyny synchroniczne, które dzięki swojej masie zapewniają „poduszkę bezpieczeństwa” – w przypadku zakłóceń oddają energię kinetyczną i spowalniają wahania częstotliwości, dając systemowi czas na reakcję.
W przypadku OZE, takich jak fotowoltaika i farmy wiatrowe, energia trafia do sieci przez falowniki i nie jest bezpośrednio sprzężona z częstotliwością, co oznacza brak naturalnej inercji. W Hiszpanii, gdzie większość miksu energetycznego opiera się na źródłach odnawialnych, doszło do nagłego spadku generacji energii słonecznej, co wywołało szybki spadek częstotliwości. W połączeniu z brakiem wystarczającej liczby klasycznych elektrowni synchronicznych, system nie był w stanie ustabilizować się samodzielnie.
Po kwietniowej awarii premier Portugalii Luis Montenegro zapowiadał inwestycje w modernizację sieci i rozwój systemów monitorowania oraz wczesnego ostrzegania. Środowe zdarzenie wskazało, że problem pozostaje aktualny, a władze zapewniały o kierowaniu wszystkich dostępnych sił i środków do usuwania skutków awarii.
Kresy.pl/noticiasaominuto.com
