UE podzielona ws. Izraela. Brak decyzji o zawieszeniu umowy

Unia Europejska nie wypracowała wspólnego stanowiska w sprawie ewentualnego zawieszenia umowy stowarzyszeniowej z Izrael — poinformowała szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas. Rozmowy mają być kontynuowane.

Podczas wtorkowego spotkania ministrów spraw zagranicznych państw Unia Europejska w Luksemburgu pojawiły się rozbieżne propozycje. Część krajów opowiedziała się za całkowitym lub częściowym zawieszeniem umowy oraz ograniczeniem handlu z izraelskimi osiedlami na terytoriach palestyńskich. Inne państwa sprzeciwiły się takim działaniom.

Kallas przekazała, że nie udało się uzyskać wymaganej jednomyślności, koniecznej do zawieszenia całego porozumienia. Zaznaczyła, że możliwe byłoby użycie instrumentów wymagających większości kwalifikowanej, jednak w trakcie spotkania nie było oznak zmiany stanowisk przez państwa członkowskie.

„Część państw zaproponowała dzisiaj całościowe lub częściowe zawieszenie umowy stowarzyszeniowej UE z Izraelem, a także ograniczenie wymiany handlowej z osiedlami. Inne kraje wyraziły swój sprzeciw wobec takich rozwiązań” — przekazała Kallas.

Podstawą prawną ewentualnego zawieszenia umowy jest jej artykuł 2., który odnosi się do przestrzegania praw człowieka i zasad demokratycznych. W przypadku pełnego zawieszenia decyzja musi zostać podjęta jednomyślnie przez wszystkie państwa członkowskie.

Wcześniej Komisja Europejska zaproponowała zawieszenie części handlowej porozumienia w reakcji na blokowanie pomocy humanitarnej dla Strefy Gazy. Taki krok wymagałby zgody większości kwalifikowanej, czyli co najmniej 15 państw reprezentujących 65 proc. ludności UE. Inicjatywa została jednak odłożona po zawieszeniu broni między Hamasem a Izraelem w październiku 2025 roku.

Temat powrócił do agendy m.in. w związku z działaniami militarnymi Izraela w Libanie. Podczas ostatnich rozmów wniosek o zawieszenie umowy poparły Hiszpania, Słowenia i Irlandia, natomiast sprzeciw zgłosiły m.in. Niemcy i Włochy.