Sensacyjny skarb sprzed 2,5 tys. lat odkryty na Lubelszczyźnie. Waży 3,6 kg [+FOTO]
W okolicach miejscowości Śniatycze w gminie Komarów odkryto skarb ozdób wykonanych z brązu, datowanych na schyłkowy okres funkcjonowania kultury łużyckiej. Zespół liczy 18 masywnych nagolenników o łącznej wadze 3,6 kg. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków określił znalezisko jako sensacyjne.
Odkrycia dokonał poszukiwacz działający na podstawie pozwolenia konserwatorskiego oraz za zgodą właściciela terenu. Następnie wskazał miejsce znaleziska archeologom. Jak ustalono, wszystkie przedmioty znajdowały się w jednym miejscu, w niewielkim dołku, na głębokości około 30 cm.
Stan zachowania zabytków oceniono jako bardzo dobry. Po wstępnym oczyszczeniu z ziemi i podstawowych zabiegach konserwatorskich nagolenniki osiągnęły stan pozwalający niemal na ich ekspozycję.
W skład skarbu wchodzą różne typy brązowych nagolenników, często zachowanych parami. Część wykonano z masywnych prętów brązowych o przekroju kolistym lub owalnym. Ozdoby mają zróżnicowane zdobienia: poprzeczne i skośne nacięcia, motywy jodełkowe, krokwiowe, romboidalne, iksowate, spiralne oraz wypukłe guzki. Niektóre egzemplarze mają charakterystyczne „stopkowate” zakończenia, inne zachodzą na siebie nawet na półtora zwoju.
Przedmioty przetrwały w ziemi około 2500 lat. Oględzin i oceny znaleziska dokonali archeolodzy: prof. Wojciech Blajer z Krakowa oraz dr Józef Niedźwiedź, mgr Jerzy Kuśnierz i mgr Wiesław Koman z Zamościa. Według ich analizy zabytki należy łączyć z ludnością kultury łużyckiej i datować na okres Hallstatt D, czyli około 550–400 lat p.n.e.
Ranga odkrycia wynika m.in. z tego, że brązowe ozdoby kultury łużyckiej były dotąd w regionie zamojskim znajdowane bardzo rzadko. Zazwyczaj były to pojedyncze egzemplarze lub fragmenty. Wyjątkiem był skarb z Czernięcina, gdzie w 2023 roku odkryto 13 przedmiotów z brązu, w tym kilka bransolet.
Znalezisko ze Śniatycz jest więc jednym z najważniejszych tego typu odkryć w regionie. Ma znaczenie dla badań nad osadnictwem ludności kultury łużyckiej na Zamojszczyźnie i w całej Lubelszczyźnie. Analogiczne zabytki znane są m.in. z Wielkopolski, Pomorza, Kujaw, Dolnego Śląska i Małopolski.
Zabytki mają zostać formalnie przekazane do Muzeum Zamojskiego w Zamościu. Placówka ma zlecić ich specjalistyczną konserwację, badania składu brązu oraz dokładną analizę typologiczną i chronologiczną. Istnieje szansa, że znalezisko zostanie pokazane zwiedzającym podczas Nocy Muzeów 16 maja 2026 roku.
Czytaj też:
Neolityczna Wenus z Kołobrzegu
Kresy.pl / Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
