UE wypłaciła Ukrainie 4 mld euro z zamrożonych rosyjskich aktywów

Unia Europejska przekazała Ukrainie kolejną transzę pomocy w wysokości czterech mld euro ze środków pochodzących z zamrożonych aktywów rosyjskich. Środki mają zostać przeznaczone na cele budżetowe, obronne i odbudowę. Decyzję ogłoszono podczas szczytu w Kopenhadze.  Europejscy przywódcy rozważają dalsze wykorzystanie tych dochodów, w tym przekazanie do 140 mld euro.

1 października r. Ukraina otrzymała od UE transzę w wysokości cztery mld euro w ramach inicjatywy G7 na rzecz nadzwyczajnego przyspieszenia dochodów Ukrainy (ERA), finansowanej z przychodów uzyskiwanych z zamrożonych rosyjskich aktywów państwowych. Jak podało Ministerstwo Finansów Ukrainy, w ramach instrumentu ERA pozyskano łącznie 14 mld euro z planowanych 18,1 mld euro, a pozostałe środki mają zostać wypłacone do końca 2025 r.

Resort poinformował, że środki finansowe mogą zostać przeznaczone na priorytetowe wydatki budżetowe w sektorze socjalnym, wojskowym i na odbudowę. „Od lutego 2022 roku Unia Europejska jest największym dostawcą bezpośredniego wsparcia budżetowego dla Ukrainy – 62,5 mld euro. Fundusze ERA stały się ważnym narzędziem zaspokajania potrzeb budżetowych w 2025 roku” — powiedział minister finansów Serhij Marczenko.

Mechanizm ERA G7, o wartości do 50 mld USD, zapewnia Ukrainie pożyczkę, która ma zostać spłacona z przychodów generowanych przez zamrożone rosyjskie aktywa państwowe. W latach 2024–2025 kraje G7 i UE przekazały na Ukrainę blisko 28 mld USD w ramach finansowania ERA. Poprzednia transza unijnej makroekonomicznej pomocy finansowej w wysokości 1 mld euro została wypłacona 10 września r.

Według komunikatów towarzyszących wypłacie czterech mld euro europejscy przywódcy omawiają możliwość przekazania w podobny sposób do 140 mld euro, przy zastrzeżeniu zgodności z prawem międzynarodowym. Moskwa ostrzegła, że uznaje tę procedurę za „kradzież” państwowych aktywów i będzie domagać się postawienia przed sądem państw oraz osób zaangażowanych w ten proces.

„Potrzebujemy bardziej strukturalnego rozwiązania w zakresie wsparcia wojskowego” — powiedziała we wtorek przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. „Dlatego zaproponowałam pożyczkę reparacyjną opartą na unieruchomionych rosyjskich aktywach” — dodała przewodnicząca KE. W tym samym tygodniu przywódcy państw europejskich spotykają się w Kopenhadze, aby omówić koncepcję utworzenia „muru dronów” wzdłuż granic z Rosją i z Ukrainą.

Przeszkodą w przekazaniu Ukrainie wspomnianych 140 mld euro jest veto Węgier, które sprzeciwiają się udzieleniu pożyczki z zamrożonych rosyjskich aktywów. Pojawiły się jednak doniesienia, że prawnicy UE rzekomo odkryli „lukę prawną”, dzięki której można ominąć wymóg jednomyślnej decyzji.

Zgodnie z informacjami Politico, KE zamierza oprzeć się na konkluzjach Rady Europejskiej, które wszyscy przywódcy państw UE, w tym Orban, zaakceptowali 19 grudnia 2024 r. W dokumentach tych zapisano: „Aktywa Rosji muszą pozostać zamrożone, dopóki Rosja nie zakończy agresywnej wojny z Ukrainą i nie zrekompensuje jej szkód wyrządzonych tą wojną”. W interpretacji niektórych państw ten zapis oznacza, że środki te mają pozostawać zdeponowane w Euroclear, a odsetki z nich mogą być wykorzystywane na potrzeby Ukrainy — co zdaniem prawników KE daje podstawę do zmiany zasad decyzji z jednomyślności na głosowanie większością kwalifikowaną.

W połowie września Komisja Europejska przygotowała nową propozycję dotyczącą wykorzystania zamrożonych aktywów Rosji na potrzeby finansowania Ukrainy – poinformował portal Politico. Bruksela chce zastępować przekazywane środki specjalnymi obligacjami emitowanymi przez Unię Europejską. Mechanizm miałby rozwiązać problem, który od początku wojny budzi największe kontrowersje: Zachód może legalnie przejmować odsetki od rosyjskich aktywów, jednak nie sam kapitał, którego wartość mogłaby znacząco wzmocnić ukraiński budżet i proces odbudowy.

Nowa koncepcja – określona przez jednego z urzędników mianem „prawnie kreatywnej” – miałaby umożliwić uruchomienie dodatkowych funduszy dla Kijowa bez formalnego wywłaszczenia rosyjskich aktywów

Kresy.pl/Ukrainska Pravda