17 marca Międzynarodowy Fundusz Walutowy wyraził obawy dotyczące możliwości dalszego korzystania przez Ukrainę z programu pomocowego o wartości 8,1 mld dol., ponieważ parlament wstrzymuje się z przyjęciem działań niezbędnych do odblokowania środków.
„Mogę powiedzieć, że jestem zaniepokojona” — powiedziała przedstawicielka MFW na Ukrainie Priscilla Toffano. Zgodnie z przyjętym harmonogramem parlament na Ukrainie ma czas do końca marca, aby uchwalić pakiet zmian legislacyjnych obejmujących podwyżki podatków dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Regulacje te stanowią element czteroletniego programu pożyczkowego zatwierdzonego w lutym.
Do połowy marca ustawodawcy nie rozpoczęli debaty nad częścią proponowanych rozwiązań, co odzwierciedla sprzeciw wobec inicjatyw prezydenta Wołodymyra Zełenskiego i grozi paraliżem prac parlamentu. Opóźnienia w procedowaniu ustaw zwiększają ryzyko wstrzymania kolejnych transz finansowania.
W lutym Ukraina otrzymała już 1,5 mld dol. w ramach programu, co miało wesprzeć funkcjonowanie państwa w warunkach trwającej piąty rok wojny wywołanej rosyjską agresją.
Proponowane zmiany podatkowe spotykają się z niechęcią społeczną, jednak ich przyjęcie pozostaje warunkiem uzyskania dostępu do pozostałych środków z pakietu. Wobec utrzymujących się napięć politycznych terminowe wdrożenie reform pozostaje niepewne.
Od 18 marca przedstawiciele MFW, kierowani przez szefa misji Gavina Graya, planują spotkania z parlamentarzystami, co ma przyspieszyć prace legislacyjne i umożliwić dalszą realizację programu wsparcia.
W tym samym czasie równolegle rozwijane są inne źródła finansowania dla Ukrainy. W zeszłym miesiącu Unia Europejska osiągnęła porozumienia w sprawie pakietu pożyczkowego o wartości 90 mld euro.
W tym samym uzgodnieniu 60 mld euro przypisano do wsparcia wojskowego, a 30 mld euro do potrzeb budżetowych oraz działań reformatorskich, co ma mieć znaczenie w okresie zwiększonej presji na finanse na Ukrainie.
W uzgodnionej pożyczce nie mają uczestniczyć Węgry, Czechy i Słowacja, co ma oznaczać brak ich udziału w spłacaniu odsetek od kredytu. Początkowo pożyczka miała być zrealizowana z rosyjskich zamrożonych aktywów, ale wskutek braku porozumienia, zdecydowano się na zaciągnięcie wspólnego długu. Uzgodniono, że Ukraina spłaci dług po otrzymaniu reparacji rosyjskich.
W styczniu Komisja Europejska ogłosiła nowe środki na pomoc humanitarną przewidziane na rok 2026 rok. Istotnym beneficjentem będzie Ukraina, ale również kraje Afryki.
UE już wcześniej uruchamiała dla Ukrainy kilka dużych programów pożyczkowych. W 2022 roku uruchomiono pomoc makrofinansowa do 9 mld euro na wsparcie bieżących potrzeb finansowych Ukrainy. W 2023 roku w ramach programu MFA+ przesłano 18 mld euro, także przeznaczony na bieżące potrzeby budżetowe.
W 2024 roku wypłacono 6 mld euro pożyczek pomostowych, a na lata 2024–2027 uruchomiono instrument Ukraine Facility o wartości 50 mld euro, z czego do 33 mld euro stanowią pożyczki, a pozostała część bezzwrotne granty. Jesienią 2024 roku UE zdecydowała również o udzieleniu do 35 mld euro pożyczki zabezpieczonej dochodami z zamrożonych rosyjskich aktywów.
Kresy.pl/Bloomberg































