Komisja Europejska inwestuje 910 mln euro w rozwój przemysłu obronnego Europy i Ukrainy
Komisja Europejska przeznaczy 910 mln euro na rozwój innowacyjnych technologii obronnych w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego. Po raz pierwszy w projektach uczestniczy ukraiński przemysł zbrojeniowy.
Według Komisji Europejskiej inwestycja ta zwiększy mobilność sił zbrojnych i ochronę przed bezzałogowymi systemami powietrznymi. Inicjatywa promuje współpracę między podmiotami naukowymi i przemysłowymi w całej Europie, w tym na Ukrainie.
Środki finansowe zostaną przeznaczone na łącznie 62 projekty, w tym 39 badawczo-rozwojowych oraz 23 skupione na rozwoju zdolności wojskowych. W wybranych projektach uczestniczy łącznie 625 podmiotów z 26 państw członkowskich UE oraz Norwegii. Blisko 38 proc. uczestników stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa, które łącznie otrzymają ponad 27 proc. całkowitego finansowania.
Po raz pierwszy w historii EDF do projektów włączono ukraiński przemysł obronny. Działania te są wynikiem aktywności Biura Innowacji Obronnych UE w Kijowie, które wspiera integrację Ukrainy z europejską bazą przemysłową w dziedzinie obronności. Wśród projektów z udziałem Ukrainy znajduje się m.in. Small UAS – inicjatywa rozwijająca zaawansowane systemy powietrzne z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Wcześniej czeskie siły zbrojne testowały na poligonie ukraińskie drony rozpoznawcze typu Shark.
Inwestycje te wpisują się w długoterminową wizję UE przedstawioną w Planie gotowości „Przezbrojenie Europy” oraz Wspólnej Białej Księdze w sprawie gotowości obronnej Europy, których celem jest zwiększenie odporności obronnej i strategicznej autonomii do 2030 r.
EDF został uruchomiony w 2021 r. w ramach siedmioletniego budżetu UE (2021–2027), który wynosi łącznie 7,3 mld euro. Program wspiera współpracę między przedsiębiorstwami i instytucjami badawczymi w całej Unii, a także promuje udział MŚP i projekty transgraniczne. Finansowanie przyznawane jest na podstawie corocznych konkursów w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony UE (CSDP) oraz Planu Rozwoju Zdolności (CDP).
Tegoroczna edycja EDF spotkała się z dużym zainteresowaniem – złożono 297 wniosków projektowych.
Unia Europejska prowadzi również program Europejskiego Programu Przemysłu Obronnego (EDIP), który ma obowiązywać w latach 2025–2027, przewiduje 1,5 mld euro wsparcia na rozwój przemysłu obronnego. W Brukseli pojawiają się głosy, że program może stać się podstawą prawną dla kolejnych, większych funduszy unijnych w tym sektorze.
Wymaga on jednak spełnienia progu 70 proc. komponentów wytworzonych w UE, co wyklucza z możliwości uzyskania wsparcia wiele produktów z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym polską armatohaubicę Krab. Konstrukcja ta zawiera ponad 30 proc. elementów importowanych, co uniemożliwia jej sfinansowanie w ramach EDIP. Za wprowadzeniem progu opowiedzieli się europosłowie z Francji – Francois-Xavier Bellamy oraz Raphael Glucksmann, będący sprawozdawcami projektu.
Według Adama Bielana, szefa delegacji PiS, zapisy uniemożliwią zakup gotowych produktów z państw spoza UE oraz wykluczą z finansowania wiele krajowych wyrobów. Wskazał również, że pierwotna intencja programu – szybkie uzupełnienie sprzętu przekazanego Ukrainie – została wypaczona.
Kresy.pl
