Kanada kupi szwedzkie samoloty GlobalEye zamiast amerykańskich E-7 Wedgetail
Kanada rozpoczęła negocjacje z Saabem w sprawie pozyskania samolotów wczesnego ostrzegania GlobalEye. Maszyny mają wzmocnić nadzór nad Arktyką i zwiększyć zdolności Kanadyjskich Sił Zbrojnych. Decyzja oznacza wybór szwedzkiej oferty zamiast amerykańskiego Boeinga E-7 Wedgetail.
Premier Mark Carney ogłosił rozpoczęcie negocjacji z firmą Saab w sprawie zakupu samolotów wczesnego ostrzegania GlobalEye. Kanada wybrała szwedzką ofertę zamiast amerykańskiego samolotu Boeing E-7 Wedgetail, który zmagał się z opóźnieniami i przekroczeniem kosztów.
Czytaj też: SAAB rozmawia z Kolumbią, Kanadą i Portugalią o sprzedaży myśliwców Gripen
„Dzięki zestawowi zaawansowanych czujników i systemów misji, GlobalEye firmy Saab będzie kluczowym zasobem dla Kanadyjskich Sił Zbrojnych, umożliwiającym wykrywanie i odstraszanie zagrożeń w Arktyce” — powiedział premier Kanady Mark Carney podczas konferencji obronnej CANSEC w Ottawie.
GlobalEye powstał na bazie samolotu Bombardier Global 6500. Maszyna ma radar i systemy misji Saaba, a jej konstrukcja opiera się na samolocie produkowanym w zakładach Bombardiera w Toronto. Kanadyjskie siły powietrzne rozważały zakup do sześciu samolotów wczesnego ostrzegania, przeznaczonych do działań krajowych i zagranicznych.
„Buduje strategiczną autonomię Kanady, tworzy miejsca pracy w Kanadzie i wzmacnia pozycję Kanady jako światowego lidera” — dodał Carney.
Nadzór nad Arktyką
Zakup ma szczególne znaczenie dla nadzoru nad Arktyką. Carney zapowiedział w marcu, że Kanada weźmie pełną odpowiedzialność za ochronę swojego terytorium arktycznego, po tym jak przez dziesięciolecia opierała się w tym zakresie na partnerstwie ze Stanami Zjednoczonymi. Ottawa wskazuje, że system GlobalEye pozwoli wykrywać i śledzić cele lądowe, morskie i powietrzne w odległości do 650 km.
Rząd Kanady ogłosił w zeszłym roku plany zwiększenia wydatków na obronę. Stany Zjednoczone i inni sojusznicy od lat zwracali uwagę, że Ottawa nie spełnia długoterminowych celów NATO dotyczących finansowania wojska. Carney poinformował w marcu, że Kanada osiągnęła poziom 2 proc. PKB przeznaczanych na obronność.
Inwestycje Saaba w Kanadzie
Saab zadeklarował, że w przypadku zawarcia umowy zainwestuje w badania i rozwój w Kanadzie. Firma wiązała ofertę GlobalEye także z propozycją sprzedaży myśliwców Gripen-E oraz deklarowała transfer technologii, który miałby umożliwić pełną lokalną produkcję obu typów samolotów.
„GlobalEye już tworzy miejsca pracy w Kanadzie i współpracuje z kanadyjskim łańcuchem dostaw. Ta decyzja jeszcze bardziej zbliża nasze dwa narody” — napisał premier Szwecji Ulf Kristersson w mediach społecznościowych.
Canada has decided to move forward with Saab GlobalEye as its new airborne capability for Airborne Early Warning and Control. I look forward to welcoming Canada into the GlobalEye family.
GlobalEye is a highly modern and capable system that now has earned the trust of a fourth…
— Ulf Kristersson (@SwedishPM) May 27, 2026
GlobalEye konkurował z amerykańskim Boeingiem E-7 Wedgetail oraz L3Harris Aeris X. Wybór szwedzkiej oferty wpisuje się w zacieśnianie relacji Kanady ze Szwecją, która niedawno dołączyła do NATO, oraz w zapowiadane przez Ottawę pogłębianie współpracy obronnej z państwami nordyckimi.
Debata o zakupach wojskowych
Kanada zawarła wcześniej umowę na zakup 88 myśliwców F-35 od amerykańskiej firmy Lockheed Martin, ale po sporach handlowych ze Stanami Zjednoczonymi Carney zwrócił się do wojska o sprawdzenie, czy możliwe byłoby ograniczenie tego zamówienia i zakup części samolotów od innego producenta.
Philippe Lagasse z Uniwersytetu Carleton w Ottawie ocenił, że decyzja w sprawie GlobalEye jest „ważnym sprawdzianem polityki rządu Carneya, polegającej na odchodzeniu od amerykańskiego potencjału militarnego”. Ekspert wskazał jednocześnie, że spodziewa się utrzymania przez Kanadę floty F-35.
„Gdyby rząd był zdecydowany kupić Gripeny, spodziewałbym się, że ogłosi to równocześnie z decyzją GlobalEye” — powiedział Lagasse.
Kresy.pl/cbc.ca
