Obywatele Kazachstanu zadecydują w referendum o konstytucji swojego państwa
31 stycznia opublikowany został projekt nowej konstytucji Kazachstanu. Projekt obliczony jest na zmiany w systemie władzy środkowoazjatyckiego państwa.
Punktem wyjścia dla reformy konstytucyjnej była inicjatywa Głowy Państwa Kasyma-Żomarta Tokajewa, aby utworzyć w Kazachstanie jednoizbowy parlament. Prezydent przedstawił tę ideę 8 września 2025 r. w swoim corocznym orędziu do narodu, podkreślono na oficjalnym administracyjnym portalu Kazachstanu. Już miesiąc później powstała Grupa Robocza do Spraw Reformy Parlamentarnej. Tworzący ją prawnicy przeprowadzili też konsultacje publiczne. Obywatele nadesłali za pośrednictwem narzędzi cyforowych około dwóch tysięcy propozycji zmian ustawy zasadniczej, twierdzi państwowy portal.
Na styczniowym posiedzeniu specjalnego zgromadzenia społecznego – Kurułtaju Narodowego, prezydent Kasym-Żomart Tokajew przyznał, że choć pierwotnie nowelizacja miała dotyczyć około 40 artykułu konstytucji, w procesie prac zadecydowano o poważniejszej zmianie. Już 21 stycznia stworzono Komisję Konstytucyjną w skład których weszło 130 osób polityków, urzędników, prawników, naukowców, dziennikarzy i publicystów, przedstawicieli organizacji społecznych. Na jej czele stanęła Elwira Azimowa, przewodnicząca Sądu Konstytucyjnego.
Posiedzenia tej komisji były transmitowane na żywo. Jej członkowie, według oficjalnej informacji, zajęli się 77 artykułami ze wszystkich rozdziałów ustawy zasadniczej, co stanowi 84 proc. zapisów ustawy zasadniczej Kazachstanu.
Przygotowano nową preambułę odnoszącą się do praw człowieka oraz proklamującą jedność i solidarność, harmonię międzyetniczną i międzywyznaniową, jako fundament państwowości Kazachstanu. Nowa konstytucja ma podrzymywać świecki charakter środkowoazjatyckiego państwa, w tym szczególnie systemu edukacji.
W nowym tekście konstytucji znajdzie się przepis, zgodnie z którym małżeństwo jest dobrowolnym i równym związkiem mężczyzny i kobiety, co jest potwierdzeniem sprzeciwu tego państwa wobec agendy LGBT.
W miejsce dotychczasowego dwuizbowego parlament powstanie nowy, jednoizbowy Kurułtaj, składający się ze 145 deputowanych o pięcioletniej kadencji. Parlamentarzyści mają być wybierani w systemi proporcjonalnym.
Powołany ma zostać urząd wiceprezydenta. W imieniu głowy państwa będzie on współpracował z organizacjami społeczno-politycznymi, naukowymi i kulturalno-oświatowymi w Kazachstanie i za granicą.
Projekt nowej konstytucji będzie składał się z 11 paragrafów i 95 artykułów. Jej przyjęcie odbędzie się trybie ogólnonarodowego referendum. Ma to się to stać obligatoryjne, bowiem nowy art. 92 zakłada, że wszelkie zmiany ustawy zasadniczej będą wprowadzane w życie właśnie w ten sposób. Referendum konstytucyjne ma być wiążące jedynie w przypadku frekwencji przekraczającej 50 proc. uprawnionych.
gov.kz/kresy.pl
