Donald Trump przeciwko modernizmowi w sztuce

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie „Uczynić architekturę federalną znów piękną”, wyznaczające architekturę klasyczną i tradycyjną jako preferowany styl nowych budynków federalnych. Wskazano także, że budynki publiczne powinny „uszlachetniać przestrzenie publiczne” i „inspirować ludzkie dusze”

28 sierpnia Donald Trump podpisał rozporządzenie „Uczynić architekturę federalną znów piękną”, którego celem jest wyznaczenie stylu klasycystycznego jako wzorca w projektowaniu nowych budynków federalnych. Akt odrzuca wytyczne z lat 60. XX w. autorstwa senatora Daniela Patricka Moynihana, według których rząd nie powinien narzucać „oficjalnego stylu”, a architekci mieli wzorować się na „współczesnych twórcach”. Zgodnie z nowymi zasadami dopuszczalne są wyjątki, lecz projekty muszą „wyrażać godność, energię i stabilność amerykańskiego rządu” i zyskać akceptację opinii publicznej, przy czym administracja ma być informowana o takich realizacjach. Wskazano także, że budynki publiczne powinny „uszlachetniać przestrzenie publiczne” i „inspirować ludzkie dusze”.

W części uzasadniającej akt wskazano na historyczne odniesienia do architektury klasycznej w amerykańskim budownictwie publicznym. Podkreślono, że „Ojcowie Założyciele, podobnie jak wielkie społeczeństwa przed nimi, przywiązywali wielką wagę do federalnej architektury obywatelskiej”, a prezydent George Washington i sekretarz stanu Thomas Jefferson „świadomie wzorowali najważniejsze budynki w Waszyngtonie na klasycznej architekturze starożytnych Aten i Rzymu”. W dokumencie stwierdzono, że w latach 60. XX w. federalne budownictwo w dużej mierze zastąpiono modernistycznymi i brutalistycznymi projektami, które „często były niepopularne wśród Amerykanów”. Wskazano również, że ustanowiony w 1994 r. przez General Services Administration (GSA) Program Doskonałości Projektowej „nie osiągnął” deklarowanego celu. „Nadszedł czas na aktualizację zasad rządzących architekturą federalną” – zapisano w rozporządzeniu. Źródło: rozporządzenie.

Polityka określona w akcie przewiduje, że „architektura – w szczególności architektura tradycyjna i klasyczna – […] jest preferowaną architekturą dla odpowiednich federalnych budynków publicznych”. W Dystrykcie Kolumbii „architektura klasyczna będzie preferowaną i domyślną architekturą”, chyba że wystąpią wyjątkowe okoliczności. Projekty mają być „wizualnie identyfikowalne jako budynki użyteczności publicznej”, respektować regionalne dziedzictwo architektoniczne, być zgodne z „dobrą praktyką budowlaną”, wykorzystywać sprawdzone materiały, a obiekty powinny być „ekonomiczne w budowie, eksploatacji i utrzymaniu” oraz dostępne dla osób z niepełnosprawnościami.

Rozporządzenie definiuje „obowiązujący federalny budynek publiczny” jako wszystkie budynki sądowe i siedziby agencji, wszystkie budynki publiczne o charakterze federalnym w regionie stołecznym oraz inne federalne budynki publiczne, których koszt projektowania, budowy i wykończenia wynosi lub według szacunków wyniesie ponad 50 mln dol. w 2025 r., z wyłączeniem projektów infrastrukturalnych i lądowych portów wjazdowych. „Architektura klasyczna” została opisana jako tradycja wywodząca się z form starożytnej Grecji i Rzymu, rozwinięta w renesansie i oświeceniu oraz przez architektów XIX i XX w.; obejmuje style takie jak neoklasycyzm, georgiański, federalny, neogrecki, Beaux-Arts i Art Deco. „Architektura tradycyjna” obejmuje ponadto historyczną architekturę humanistyczną, w tym gotycką, romańską, Drugiego Cesarstwa, odrodzenia Pueblo, kolonialną architekturę hiszpańską i inne style śródziemnomorskie. Wskazano też definicje „architektury brutalistycznej” oraz „architektury dekonstruktywistycznej”.

Zasady przewodnie przewidują organizację konkursów architektonicznych „w stosownych przypadkach”, zasięganie „porady wybitnych architektów specjalizujących się w architekturze klasycznej lub tradycyjnej” przed przyznaniem istotnych kontraktów projektowych oraz uwzględnianie lokalnych uwarunkowań przy wyborze i zagospodarowaniu terenu pod inwestycje federalne.

„Prezydent Trump przywraca piękno i dumę gmachom federalnym, zniszczonym przez okropną i niepopularną architekturę modernistyczną” – powiedział rzecznik Białego Domu Taylor Rogers. „Oddaje kontrolę nad architekturą państwu i obywatelom” – ocenił Justin Shubow z narodowego stowarzyszenia sztuki obywatelskiej. W materiałach przypomniano, że Trump pod koniec poprzedniej kadencji wyraził sprzeciw wobec modernizmu w architekturze.

Kresy.pl/whitehouse.gov