Iran ostrzega USA. „Nie będzie możliwości” osiągnięcia porozumienia

Jeśli Stany Zjednoczone będą dalej „tworzyć przeszkody”, nie będzie możliwości osiągnięcia ostatecznego porozumienia — podała irańska agencja Tasnim. Informacje pojawiły się krótko po tym, jak Donald Trump stwierdził, że umowa z Iranem jest „w dużej mierze wynegocjowana”, a Marco Rubio zapowiedział możliwe „dobre wiadomości” w najbliższych godzinach.

Stany Zjednoczone i Iran są blisko wstępnego porozumienia, które miałoby zakończyć trwającą od trzech miesięcy wojnę i doprowadzić do ponownego otwarcia cieśniny Ormuz. Prezydent USA Donald Trump oświadczył, że porozumienie jest „w dużej mierze wynegocjowane”, a jego końcowe elementy i szczegóły są obecnie omawiane. Według niedzielnych informacji Reutersa powstające memorandum ma określać ramy zakończenia walk, zniesienia amerykańskiej blokady irańskiej żeglugi i ponownego otwarcia cieśniny Ormuz. Szlak ten ma kluczowe znaczenie dla światowego rynku energii, a jego zamknięcie przyczyniło się do kryzysu energetycznego po rozpoczęciu przez USA i Izrael wojny z Iranem w lutym.

Sekretarz stanu USA Marco Rubio, przebywający z wizytą w Indiach, zasugerował, że do przełomu może dojść w najbliższych godzinach. „Sądzę, że być może w ciągu najbliższych kilku godzin świat otrzyma dobre wiadomości” — powiedział dziennikarzom. Rubio stwierdził też, że porozumienie miałoby rozpocząć proces prowadzący do sytuacji, w której świat nie będzie musiał obawiać się irańskiej broni jądrowej.

Jak podał Reuters, plan dotyczący irańskich zapasów wysoko wzbogaconego uranu, których oddania domaga się Waszyngton, miałby być przedmiotem dalszych negocjacji w ciągu 30–60 dni. Według źródeł agencji proponowane ramy porozumienia obejmują trzy etapy: formalne zakończenie wojny, rozwiązanie kryzysu wokół cieśniny Ormuz oraz uruchomienie 30-dniowego okna negocjacyjnego w sprawie szerszej umowy, z możliwością jego przedłużenia.

Iran potwierdził istnienie projektu porozumienia, ale podkreślał, że spór o program nuklearny nie zostanie rozstrzygnięty od razu. Według Arab News, powołującego się na AFP, irańscy urzędnicy zaznaczali, że rozmowy o programie nuklearnym Teheranu zostały odłożone na 60 dni po ewentualnym zawarciu umowy.

Według irańskiej agencji Fars, Waszyngton miał zgodzić się na uwolnienie części irańskich środków zamrożonych za granicą w ramach sankcji oraz zakończenie blokady morskiej statków płynących do irańskich portów i z nich wypływających. W zamian ruch przez cieśninę Ormuz miałby wrócić do poziomu sprzed wojny, ale pod irańskim zarządem. Fars podał również, że sankcje na irańską ropę, gaz, produkty petrochemiczne i ich pochodne miałyby zostać tymczasowo zniesione na czas negocjacji.

Jednocześnie Teheran sygnalizuje, że do porozumienia wciąż nie doszło. Irańska półoficjalna agencja Tasnim podała, że różnice między stronami dotyczą jeszcze jednej lub dwóch klauzul. Według źródła cytowanego przez Tasnim nie będzie końcowego porozumienia, jeśli Stany Zjednoczone będą nadal „tworzyć przeszkody”.

Prezydent Iranu Masud Pezeszkian oświadczył z kolei, że Teheran jest gotów zapewnić świat, iż nie dąży do uzyskania broni jądrowej. W rozmowie z IRNA stwierdził, że Iran „nie dąży do niepokojów w regionie”, oskarżając o destabilizację Izrael. Pezeszkian dodał jednocześnie, że irański zespół negocjacyjny „w żaden sposób nie pójdzie na kompromis w sprawie honoru i dumy kraju”.

Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei powiedział, że w ostatnim tygodniu widoczna była tendencja do ograniczania różnic między stronami, ale nadal istnieją sprawy wymagające rozmów za pośrednictwem mediatorów. Jak zaznaczył, dla Iranu ważna jest kwestia amerykańskiej blokady żeglugi, ale priorytetem pozostaje zakończenie  ataków USA oraz konfliktu w Libanie.

W negocjacjach pośredniczy Pakistan. Według Reutersa, jeśli irańska Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego zaakceptuje memorandum, dokument ma trafić do najwyższego przywódcy Iranu ajatollaha Mojtaby Chameneiego do ostatecznej akceptacji. Źródła pakistańskie przekazały, że po ewentualnym przyjęciu dokumentu przez USA kolejne rozmowy mogłyby odbyć się po zakończeniu muzułmańskiego święta Eid.

reuters.com / arabnews.com / timesofisrael.com / Kresy.pl