Polska i Dania wspólnie zbudują satelitę księżycowego
Polski teleskop odegra kluczową rolę w duńskiej misji księżycowej Máni, pierwszym krajowym projekcie satelity Księżyca, którego start zaplanowano na 2029 r. Projekt, realizowany w ramach współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, ma także wzmocnić krajową strategię kosmiczną i pozycję europejskiego przemysłu w badaniach kosmosu.
Dania, we współpracy z partnerami z Polski, Słowenii i Holandii oraz Europejską Agencją Kosmiczną, przygotowuje satelitę Máni do precyzyjnego mapowania południowego bieguna Księżyca i wsparcia przyszłych lądowań ludzi i robotów. Start misji planowany jest na 2029 r.
W ostatnim okresie rząd duński przeznaczył ok. 130 mln koron na projekt. Misja została już wybrana przez Europejską Agencję Kosmiczną jako jedna z dziesięciu europejskich propozycji, a ostateczne zatwierdzenie ma nastąpić po potwierdzeniu priorytetów finansowania.
W ramach misji współpracują cztery duńskie uczelnie: Uniwersytet Kopenhaski, Uniwersytet w Aalborgu, Uniwersytet w Aarhus oraz Uniwersytet Południowej Danii. Po stronie przemysłowej kluczową rolę odgrywa firma Space Inventor z Aalborga, zajmująca się rozwojem satelitów. Duński Instytut Meteorologiczny wspiera projekt naukowo, a partnerzy z innych państw europejskich wniosą wyspecjalizowane komponenty. Polska odpowiada za dostarczenie teleskopu, Słowenia przygotuje system nadajnika radiowego, natomiast Holandia zapewni miniaturowe silniki rakietowe służące do utrzymywania orbity satelity.
W skali całego przedsięwzięcia budżet misji szacowany jest na około 50 mln euro. Największą część kosztów ponosi Dania jako kraj kierujący projektem, a pozostałą część finansują inne państwa członkowskie Europejskiej Agencji Kosmicznej uczestniczące w konsorcjum.
W konstrukcji i planie badań satelity Máni główny nacisk położono na obserwacje południowego bieguna Księżyca, obszaru szczególnie interesującego dla naukowców i agencji kosmicznych ze względu na możliwość występowania lodu wodnego. Zgromadzone dane mają pozwolić na wyznaczenie bezpiecznych stref lądowania oraz wskazanie odpowiednich lokalizacji dla przyszłych baz księżycowych. Dzięki zaawansowanemu mapowaniu fotometrycznemu teleskop będzie wykonywał zdjęcia powierzchni pod różnymi kątami i w zróżnicowanych warunkach oświetleniowych, co umożliwi analizę struktury gruntu, nachyleń oraz potencjalnych przeszkód dla lądowników.
W szerszym wymiarze misja Máni wpisuje się w długoterminową strategię kosmiczną Danii, zakładającą realizację do 4 lokalnych misji w ciągu najbliższej dekady.
Polska także rozwija swój przemysł kosmiczny. 28 listopada z bazy Vandenberg w Kalifornii wystartowała rakieta Falcon 9, która wniosła na orbitę pięć polskich satelitów, w tym radarowy MikroSAR, konstelację 3 satelitów PIAST oraz nanosatelitę wrocławskiej firmy SatRev. Dotychczas Polska korzystała z danych pozyskiwanych za pośrednictwem systemów sojuszniczych, w tym przede wszystkim z włoskiego programu radarowych satelitów obserwacyjnych COSMO-SkyMed.
Kresy.pl/thedanishdream.com
