Pałac Niemcewiczów w Skokach


Skoki (Скокі) to wieś, a niegdyś również ośrodek dóbr, położona na nad rzeką Leśną na obrzeżach Brześcia, o kilka kilometrów na północny zachód od centrum miasta.



Co najmniej od początku XVIII w. do 1939 r. miejscowe dobra należały do rodziny Niemcewiczów. W Skokach urodził się klasyk literatury polskiej, poeta, pisarz, dramaturg, publicysta i działacz społeczny i polityczny, Julian Ursyn Niemcewicz (1757‑1841). Przyszedł on na świat jeszcze w starym dworze, który jego ojciec rozebrał podczas budowy nowej rezydencji. W zachowanym do naszych dni pałacu upłynęło dzieciństwo i młodość poety. W 1777 r. Niemcewicz ukończył Korpus Kadetów w Warszawie. W 1794 r. był adiutantem Kościuszki, został ranny podczas bitwy pod Maciejowicami dostał się wraz z nim do niewoli rosyjskiej. Po uwolnieniu 1796 r. wyjechał z Kościuszką do Ameryki, gdzie utrzymywał bliskie kontakty z pierwszym prezydentem USA George Washingtonem. Do kraju wrócił w 1802 r. Odziedziczywszy po śmierci ojca majątek, osiadł w rodzinnych Skokach, gdzie mieszkał stale do 1804 r., a później przebywał tu okresowo. W kraju Niemcewicz oddał się działalności pisarskiej i naukowej. W 1827 r. został przewodniczącym Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W l. 1830‑31 brał udział w powstaniu listopadowym, a po jego zakończeniu udał się na emigrację do Francji. Zmarł w Paryżu w 1841 r. Najbardziej znanymi dziełami Niemcewicza są dramat Powrót posła (1790), cykl poetycki Śpiewy historyczne (1816) oraz pamiętniki: Pamiętnik czasów moich (1848) i Podróże historyczne po ziemiach polskich odbyte od 1811 do 1828 r. (1858).

Barokowy pałac w Skokach został zbudowany w latach 70‑tych XVIII w. przez Marcelego Niemcewicza, ojca poety. Jest to piętrowy siedmioosiowy budynek o zwartej bryle, nakryty wysokim łamanym dachem. Do boków pałacu przylegają dwa cofnięte do tyłu alkierze wieżowe. Oś główna elewacji frontowej zaznaczona jest parą podwójnych pilastrów i niedużym niskim portykiem o dwóch czworobocznych filarach dźwigających balkon. Bardzo podobnie wygląda elewacja ogrodowa, z tym, że jest ona znacznie szersza, ze względu na oba alkierze tworzące jedną linię z tylną elewacją i tym samym rozszerzające ją o dwie osie. Po II wojnie światowej w pałacu mieściła się szkoła. Po wybudowaniu obok nowego dużego budynku szkolnego pałac przez wiele lat był opuszczony i zdewastowany, obecnie jednak rozpoczęto jego remont z przeznaczeniem na muzeum. Nie ocalały inne budowle zespołu pałacowego: oficyny, brama wjazdowa i kaplica. Zachował się natomiast regularno‑krajobrazowy park o powierzchni ok. 5 ha, i wydłużonym rozplanowaniu symetryczno‑osiowym z aleją centralną i okrężną aleją peryferyjną. W parku rosną liczne gatunki egzotycznych drzew i krzewów.

W odległości ok. 3 km na północny zachód od pałacu, na wzgórzu wśród pól niedaleko linii kolejowej z Brześcia do Czeremchy, stoi duża kolumna wzniesiona ok. 1770 przez Marcelego Niemcewicza w pobliżu starego drewnianego dworu w Skokach, w którym przyszedł na świat Julian Ursyn Niecewicz. Miejscowa ludność nazywa ją Kolumną Rafała, jako, ze niegdyś wieńczyła ją figura archanioła Rafała.

Tekst i zdjęcia:

Grzegorz Rąkowski

Reklama

Dlaczego zdecydowaliśmy się na ograniczenie dostępu do naszych treści?

Ponieważ nie istnieje darmowe dziennikarstwo. Zawsze ktoś za nie płaci. Jeśli Czytelnicy nie wezmą na swoje barki finansowej odpowiedzialności za istnienie niezależnych, oddolnych inicjatyw dziennikarskich, takich jak Kresy.pl, wówczas na rynku pozostaną wyłącznie niskiej jakości tabloidy oraz media finasowane przez wielkie korporacje, partie polityczne i różnego rodzaju lobbies.

Miesięczny koszt funkcjonowania portalu Kresy.pl to 20000 zł. 7-osobowa redakcja pracuje w pełnym wymiarze i praca ta jest naszym podstawowym, najczęściej jedynym, źródłem dochodu. Kresy.pl nie powstają po godzinach, tworzone przez amatorów. Portal jest tworzony przez wykwalifikowanych dziennikarzy oraz specjalistów z zakresu polityki międzynarodowej, którzy codziennie starają się dotrzeć do informacji istotnych z punktu widzenia interesu naszej politycznej wspólnoty.

Jeśli cenisz naszą pracę, jeśli z niej korzystasz i uważasz, że zamknięcie portalu Kresy.pl byłoby stratą, prosimy dołącz do grona osób, które współtworzą finansowe podstawy funkcjonowania naszego serwisu.



0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji?
Nie krępuj się!

Dodaj komentarz