Błękitna Armia Hallera – polskie wojsko z Zachodu, które wróciło, by walczyć o niepodległość
4 października 1918 roku generał Józef Haller objął dowództwo nad Armią Polską we Francji, znaną jako Błękitna Armia. Formacja, licząca około 70 tysięcy żołnierzy, powstała z inicjatywy polskiej emigracji i odegrała ważną rolę w odrodzeniu państwa polskiego po I wojnie światowej.
Błękitna Armia, zwana tak od koloru francuskich mundurów, była jednym z najważniejszych polskich związków zbrojnych utworzonych poza granicami kraju podczas I wojny światowej. Jej powstanie zapoczątkowano 4 czerwca 1917 roku, kiedy prezydent Francji podpisał dekret o utworzeniu Armii Polskiej. Pierwszym dowódcą został generał Louis Archinard, którego 4 października 1918 roku zastąpił generał Józef Haller.
W skład formacji wchodzili polscy ochotnicy z wielu krajów – między innymi ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, Brazylii, a także jeńcy wojenni państw centralnych, zwolnieni z obozów we Włoszech. Do końca wojny liczebność Armii Polskiej we Francji sięgnęła około 70 tysięcy żołnierzy. Choć nie miała okazji uczestniczyć w szeroko zakrojonych działaniach bojowych, niektóre jej oddziały walczyły w Szampanii, zdobywając pierwsze doświadczenia frontowe.
Wiosną 1919 roku oddziały generała Hallera zostały skierowane na teren odradzającej się Polski. Było to jedno z najlepiej wyposażonych zgrupowań wojskowych w kraju, dysponujące nowoczesnym uzbrojeniem i wyszkoloną kadrą. W rozkazie z 15 kwietnia 1919 roku generał Haller pisał: „Nastąpiła upragniona chwila wymarszu Armii Polskiej z ziemi włoskiej, francuskiej i amerykańskiej do Polski”.
Z początkiem września tego samego roku Błękitna Armia została włączona w struktury Wojska Polskiego. Generał Haller objął dowództwo Frontu Wołyńsko-Galicyjskiego, obejmującego Małopolskę Wschodnią, gdzie jego żołnierze uczestniczyli w walkach z siłami ukraińskimi. W tym czasie generał wspierał również, choć nieoficjalnie, polskie powstania na Śląsku.
Po zakończeniu działań na południu kraju generał Haller stanął na czele Armii Frontu Pomorskiego, której zadaniem było przejęcie ziem przyznanych Polsce na mocy traktatu wersalskiego. Wojska Hallera wkroczyły na Pomorze w 1920 roku, witane entuzjastycznie przez miejscową ludność.
Zobacz też: Niemcy rozstrzelali obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku – symbol oporu i polskości
Błękitna Armia Hallera, powstała dzięki wysiłkowi Polaków rozsianych po świecie, stała się symbolem patriotyzmu i skutecznej organizacji. Jej żołnierze, powracając z Zachodu, wnieśli istotny wkład w odbudowę i obronę niepodległego państwa polskiego.
Kresy.pl/IPN
