Zrabowane w czasie II wojny światowej polskie dzieła sztuki być może nigdy nie zostaną już odzyskane – rząd Koalicji Obywatelskiej zlikwidował Departament Restytucji Dóbr Kultury, który zajmował się odzyskiwaniem dzieł zagrabionych z Polski przez Niemców i Rosjan z lat 1939-1945. Agenda działała przez ponad 30 lat.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wprowadza zmiany statutowe, w ramach których zlikwidowało Departament Restytucji Dóbr Kultury. Jego pracownicy zostali przeniesieni do innych departamentów.
Według prof. historii sztuki Joanny Marii Sosnowskiej, która wypowiedziała się o działaniach MKiDN dla Radia WNET, na decyzję polskiego rządu wpłynęły Niemcy – „Przykro mi to mówić, ale Pani Minister Hanna Wróblewska jest osobą niesamodzielną” – oceniła prof. Sosnowska, argumentując, że Wróblewska, która jest historykiem sztuki, sama nie podjęłaby takiej decyzji. – „Ona jest osobą niepartyjną. Ktoś kieruje tym wszystkim z tylnego siedzenia i była to decyzja typowo polityczna, podjęta po wizycie Minister kultury Niemiec, która wizytowała MKiDN. I po niedługim czasie została podjęta taka decyzja. […] W ogólnym ujęciu ta decyzja wpisuje się w trend cancel culture – likwidacji kulturowego zaplecza, dziedzictwa” – powiedziała Sosnowska.
Na podobny fakt podczas wywiadu dla Radia Wnet zwrócił uwagę prof. Jerzy Miziołek. Uczony zgodził się, że Departament Restytucji był agendą szczególną. Przywołał w tym kontekście słowa Churchilla, który poproszony w trakcie wojny o ograniczenie wydatków na kulturę, zapytał – „czego w takim razie będziemy bronić? – Kultura jest jestestwem polskiego narodu” – dodał.
Straty w ruchomych dobrach kultury poniesione przez Polskę szacowane są na ponad 516 tys., same muzea pozbawione zostały w przybliżeniu 50 proc. swoich zbiorów, straty bibliotek ocenia się na 70 proc. stanu przedwojennego. Wedle szacunków profesora Jana Pruszyńskiego wartość rynkowa dzieł sztuki zrabowanych przez Niemców i Rosjan w Polsce w latach 1939-1945 wynosi 30 miliardów dolarów. Mimo starań polskich władz, do kraju powrócił jedynie niewielki procent zrabowanych dzieł sztuki. Według informacji z MKiDN, od 2015 roku udało się odzyskać ok. 700 zrabowanych dzieł.
dorzeczy.pl/Kresy.pl































