Św. Bonawentura. Przyjaciel św. Tomasza z Akwinu i „drugi założyciel” franciszkanów
15 lipca Kościół wspomina św. Bonawenturę. Ten franciszkanin, kardynał, biskup, filozof był jednym z najwybitniejszych teologów średniowiecza.
Był także przyjacielem św. Tomasza z Akwinu, choć obaj należeli do różnych zakonów i reprezentowali odmienne tradycje intelektualne.
Bonawentura urodził się prawdopodobnie w 1217 roku w Bagnoregio w środkowych Włoszech jako Giovanni Fidanza. Po zdobyciu wykształcenia w zakresie sztuk wyzwolonych w Paryżu wstąpił około 1243 roku do Zakonu Braci Mniejszych i przyjął imię Bonawentura. Teologię studiował między innymi pod kierunkiem Aleksandra z Hales, jednego z twórców średniowiecznej szkoły franciszkańskiej.
W Paryżu Bonawentura poznał dominikanina Tomasza z Akwinu. Obaj niemal równocześnie rozpoczynali kariery akademickie, bronili prawa zakonów żebraczych do nauczania na uniwersytecie, a 23 października 1257 roku zostali oficjalnie uznani za doktorów teologii. Źródła franciszkańskie nazywają Bonawenturę przyjacielem św. Tomasza. Łączyło ich przekonanie, że wiara nie sprzeciwia się rozumowi, choć franciszkanin pozostawał bliższy myśli św. Augustyna i tradycji mistycznej, natomiast dominikanin szerzej wykorzystywał filozofię Arystotelesa.
W 1257 roku, mając około 40 lat, Bonawentura został wybrany ministrem generalnym franciszkanów. Zakon przeżywał wówczas spory między zwolennikami bezwzględnego przestrzegania pierwotnej reguły ubóstwa a braćmi opowiadającymi się za jej łagodniejszą interpretacją. Nowy przełożony próbował zachować jedność wspólnoty i odrzucić oba skrajne stanowiska. Zreorganizował zakon, przygotował konstytucje zatwierdzone w 1260 roku w Narbonie oraz napisał oficjalny żywot św. Franciszka, znany jako „Legenda maior”. Z powodu roli, jaką odegrał w uporządkowaniu życia franciszkanów, bywa nazywany ich „drugim założycielem”.
Bonawentura łączył pracę teologa z życiem modlitwy. W swoim najbardziej znanym dziele, „Droga duszy do Boga”, przedstawił kolejne etapy prowadzące człowieka od poznawania świata stworzonego do kontemplacji Stwórcy. Uważał, że sama wiedza nie wystarcza, jeżeli nie prowadzi do nawrócenia, miłości i zjednoczenia z Bogiem. Z tego powodu otrzymał później tytuł Doktora Serafickiego.
Papież Grzegorz X mianował go w 1273 roku kardynałem i biskupem Albano, a następnie powierzył mu przygotowania do II soboru lyońskiego. Jednym z celów zgromadzenia było przywrócenie jedności między Kościołem zachodnim i wschodnim. Bonawentura uczestniczył w pracach soboru, lecz zmarł w Lyonie 15 lipca 1274 roku, jeszcze przed jego zakończeniem. Jego przyjaciel św. Tomasz z Akwinu zmarł kilka miesięcy wcześniej, również podczas podróży na sobór.
Bonawentura został kanonizowany przez papieża Sykstusa IV w 1482 roku. W 1588 roku Sykstus V ogłosił go doktorem Kościoła.
Czytaj też:
Święty Benedykt – ojciec zachodniego monastycyzmu i patron Europy
Święty Antoni Peczerski – ojciec życia monastycznego na Rusi
Kresy.pl / Vatican
