Teheran zapowiada koniec darmowego tranzytu przez Ormuz

Przewodniczący irańskiego parlamentu i główny negocjator Mohammad Bagher Ghalibaf powiedział we wtorek, że bezpłatny tranzyt statków przez cieśninę Ormuz, przewidziany w porozumieniu z USA, ma obowiązywać tylko przez 60 dni.

Jak podała agencja Anadolu, Ghalibaf odniósł się do tej sprawy w wywiadzie telewizyjnym opublikowanym także na jego kanale w Telegramie. „Iran w żadnym wypadku nie zrzeknie się swoich praw w cieśninie Ormuz” — powiedział irański polityk.

Według niego 60-dniowy okres swobodnej żeglugi wynika z memorandum podpisanego przez Teheran i Waszyngton. Dokument ma regulować kwestie związane z zakończeniem konfliktu, zniesieniem części sankcji, programem nuklearnym, ponownym otwarciem cieśniny Ormuz oraz szerszymi ustaleniami dotyczącymi bezpieczeństwa regionalnego.

Ghalibaf oświadczył, że Iran prowadzi rozmowy w sprawie realizacji pięciu warunków, które miały zostać wdrożone bezpośrednio po podpisaniu memorandum lub których realizacja miała się wtedy rozpocząć. Dodał, że na podstawie porozumienia z 24 mld dolarów irańskich aktywów w różnych państwach 12 mld dolarów ma zostać udostępnione bankowi centralnemu Iranu.

Irański polityk twierdził również, że po zniesieniu blokady morskiej Iran wyeksportował ponad 40 mln baryłek ropy. Według niego zniesione zostały także sankcje dotyczące ropy, a Iran sprzedaje ją obecnie „20 proc. drożej”.

Sprawa przyszłego statusu cieśniny Ormuz pozostaje jednym z głównych punktów rozmów między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. „New York Times” podał, że Oman, sojusznik USA, przedstawił Waszyngtonowi i zachodnim partnerom formalną propozycję dotyczącą pobierania opłat od firm żeglugowych za korzystanie z usług związanych z tranzytem przez cieśninę.

Według amerykańskiego dziennika propozycja miałaby oznaczać istotną zmianę wobec sytuacji sprzed wojny, gdy cieśnina Ormuz była międzynarodowym szlakiem żeglugowym, którym statki przewożące ropę i gaz z Zatoki Perskiej płynęły bez dodatkowych opłat. NYT zaznacza, że Stany Zjednoczone mają zastrzeżenia wobec omańskiego planu i zamierzają omawiać je z władzami w Maskacie.

Zobacz: Irańczycy rozmawiali z Omańczykami o wspólnym zarządzaniu Cieśniną Ormuz

Cieśnina Ormuz należy do najważniejszych szlaków energetycznych świata. Łączy Zatokę Perską z Zatoką Omańską i Morzem Arabskim, a przez jej wody przechodzi znaczna część eksportu ropy i gazu z państw regionu.

Amerykańska administracja utrzymuje jednocześnie, że niezależnie od dalszego przebiegu rozmów z Teheranem znajduje się w korzystnym położeniu. Wiceprezydent USA J.D. Vance powiedział w środę, że Stany Zjednoczone są w „świetnej pozycji”, choć — jak zaznaczył — Waszyngton liczy na powodzenie negocjacji. W rozmowie z Fox News ocenił, że sukces rozmów oznaczałby trwałą zmianę polityki Iranu, obejmującą rezygnację z ambicji nuklearnych, zaprzestanie finansowania terroryzmu i destabilizacji regionu oraz powrót do światowej gospodarki.

Czytaj: Odwetowe uderzenie Iranu na amerykańskie bazy na Bliskim Wschodzie

aa.com.tr / nytimes.com / independent.co.uk / Kresy.pl