W Hucie Pieniackiej w obecnym obwodzie lwowskim na zachodzie Ukrainy odkryto w piątek prawdopodobną mogiłę zbiorową, w której mogą znajdować się szczątki Polaków zamordowanych 28 lutego 1944 roku.
Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że natrafiono na częściowo spalone szczątki ludzkie. „Pierwsza mogiła odkryta w Hucie Pieniackiej. W czwartym dniu prac terenowych w Hucie Pieniackiej, w pobliżu wczoraj odkrytych fundamentów świątyni, odkryliśmy pierwsze szczątki osób pomordowanych” — podał IPN na platformie X.
Instytut zaznaczył, że prace są na wczesnym etapie, dlatego nie można jeszcze określić pełnych rozmiarów jamy grobowej. „Zakładamy, że jest to miejsce pochówku zbiorowego. Wczesny etap odkrywania jamy nie pozwala na ten moment określić jej całkowitej powierzchni. Ujawniono szczątki ludzkie, częściowo spalone” — przekazał IPN.
Ks. Tomasz Trzaska z Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, uczestniczący w pracach, powiedział PAP, że odkrycia dokonano w piątek po południu, czwartego dnia poszukiwań. Jak relacjonował, archeolodzy odsłonili skraj jamy grobowej, obejmujący niewielki fragment o szerokości kilkudziesięciu centymetrów.
„Czwartego dnia, czyli dzisiaj, w godzinach popołudniowych odsłoniliśmy skraj, niewielki fragment jamy grobowej, w której znaleźliśmy ludzkie szczątki. Na ten moment ujawniliśmy szczątki kilku osób, ale trzeba pamiętać, że jest to kilkudziesięciocentymetrowy skraj tej jamy grobowej, ponieważ badaliśmy ten teren kolejnymi pasami” — poinformował ks. Trzaska.
Przedstawiciel IPN zaznaczył, że odsłonięty fragment ma około 30–40 cm, najwyżej około pół metra kwadratowego. „Natomiast tutaj znaleźliśmy już szczątki. Są to bez wątpienia szczątki ludzkie należące do przynajmniej kilku osób. W tym część szczątków nosi ślady spalenia, więc przypuszczamy, że jest to mogiła zbiorowa” — relacjonował.
Prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej rozpoczęły się 8 czerwca 2026 roku, a właściwe badania terenowe zaplanowano na dni 9–18 czerwca. IPN prowadzi je we współpracy z ukraińskim partnerem, przedsiębiorstwem „Wołyńskie Starożytności”, przy udziale Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz Stowarzyszenia Huta Pieniacka. Celem prac jest odnalezienie, precyzyjne zlokalizowanie i udokumentowanie zbiorowych mogił ofiar zbrodni.
Huta Pieniacka była polską wsią w dawnym województwie tarnopolskim. Według ustaleń historyków 28 lutego 1944 roku jej mieszkańcy zostali zamordowani przez ukraińskich żołnierzy 4. Galicyjskiego Pułku Ochotniczego SS. W zbrodni uczestniczyły także oddział UPA oraz oddział paramilitarny ukraińskich nacjonalistów pod dowództwem Włodzimierza Czerniawskiego.
ℹ️❗️Pierwsza mogiła odkryta w Hucie Pieniackiej
W czwartym dniu prac terenowych w Hucie Pieniackiej, w pobliżu wczoraj odkrytych fundamentów świątyni, odkryliśmy pierwsze szczątki osób pomordowanych. Zakładamy, że jest to miejsce pochówku zbiorowego. Wczesny etap odkrywania… pic.twitter.com/unABQlUBtm
— Instytut Pamięci Narodowej (@ipngovpl) June 12, 2026
Zgodnie z informacjami IPN Huta Pieniacka liczyła ponad 170 zagród i była miejscem, w którym chroniła się ludność cywilna z okolicznych miejscowości oraz uciekinierzy narodowości żydowskiej. Instytut podaje, że do tej pory ustalono personalia 634 spośród ponad 850 ofiar zbrodni.
Kresy.pl / PAP / IPN
































