Kanada może ograniczyć zakup F-35. Zamiast nich rozważa Gripeny
Kanada może zmienić plan modernizacji lotnictwa wojskowego i zamiast 88 amerykańskich F-35 kupić mieszaną flotę: około 30 F-35 oraz około 60 szwedzkich Gripenów. Według mediów w Ottawie rośnie znaczenie argumentu o ograniczeniu zależności od USA i zwiększeniu udziału krajowego przemysłu.
Kanada rozważa istotną zmianę programu zakupu nowych myśliwców. Według doniesień kanadyjskich mediów rząd premiera Marka Carneya może ograniczyć planowaną flotę amerykańskich F-35 do około 30 maszyn i uzupełnić ją około 60 szwedzkimi myśliwcami Saab Gripen E/F.
Dotychczasowy plan zakładał zakup 88 samolotów F-35A firmy Lockheed Martin, które miały zastąpić starzejące się CF-18. Kanada wybrała F-35 w styczniu 2023 roku. Obecnie jednak w Ottawie trwa ponowna ocena programu. Według Air Data News tylko pierwszych 16 maszyn jest objętych kontraktem, a na pozostałe 72 samoloty nie podpisano jeszcze umowy produkcyjnej.
Według Defence Industry Europe Kanada rozważa zakup około 60 Gripenów zamiast większości planowanej wcześniej floty F-35, przy ograniczeniu zamówienia na amerykańskie myśliwce do 30. Taki wariant miałby zmniejszyć zależność kraju od amerykańskich łańcuchów dostaw i nacisków politycznych, a zarazem zachować zdolności samolotów piątej generacji potrzebne w operacjach NORAD i NATO.
Podobne informacje podał Army Recognition, powołując się na raport „La Presse” z 30 maja. Według tego źródła w kanadyjskim rządzie coraz większe poparcie ma koncepcja mieszanej floty, złożonej z około 30 F-35A oraz około 60 Gripenów. Taki model miałby pozwolić na częściowe utrzymanie zdolności stealth, ale jednocześnie zmniejszyć uzależnienie od jednego dostawcy.
Za szwedzką propozycją przemawiać mają niższe koszty eksploatacji Gripenów, mniejsze wymagania dotyczące infrastruktury lotniskowej oraz możliwość szerszego transferu technologii.
Sprawa wpisuje się w szerszy przegląd kanadyjskiej polityki zakupów obronnych. Ottawa analizuje konsekwencje wieloletniej zależności od amerykańskich dostawców uzbrojenia, sieci serwisowych i ekosystemu technologicznego. Według Army Recognition znaczenie tej kwestii wzrosło po pogorszeniu relacji kanadyjsko-amerykańskich i napięciach handlowych za prezydentury Donalda Trumpa.
Ważnym sygnałem była decyzja z końca maja dotycząca wyboru szwedzkich samolotów wczesnego ostrzegania i kontroli GlobalEye. Premier Mark Carney potwierdził 27 maja, że Kanada rozpoczęła negocjacje z Saabem w sprawie zakupu pięciu lub sześciu takich maszyn o wartości ponad 5 mld dolarów kanadyjskich. Ottawa zrezygnowała tym samym z amerykańskich propozycji Boeing E-7 Wedgetail i L3Harris Aeris.
Według Altair zamówienie na GlobalEye ma stworzyć ponad 3 tys. lokalnych miejsc pracy i pozwolić Kanadzie zbudować własną flotę samolotów wczesnego ostrzegania, której obecnie nie posiada. Maszyny mają być oparte na radarze Saab Erieye ER i kanadyjskim samolocie Bombardier Global 6500.
Saab od dłuższego czasu promuje Gripena jako alternatywę dla F-35, oferując produkcję lokalną i transfer technologii.
Na razie nie ogłoszono ostatecznej decyzji w sprawie zmiany programu myśliwskiego. Według Defence Industry Europe oficjalny komunikat może zostać opublikowany dopiero po wyborach uzupełniających w USA w listopadzie 2026 roku, aby nie zaostrzać dodatkowo napięć w relacjach dwustronnych.
Zobacz: CBC News: Saab oferuje Kanadzie 72 Gripeny i samoloty GlobalEye. W tle rewizja programu F-35
airdatanews.com / defence-industry.eu / armyrecognition.com / Kresy.pl
