Sondaże i gospodarka pod presją. Putin mierzy się ze spadkiem zaufania
W Rosji spadają wskaźniki poparcia dla Władimira Putina, przy jednoczesnym pogorszeniu ocen rządu i narastających problemach gospodarczych. Dane sondażowe wskazują na najniższy poziom aprobaty od początku wojny na Ukrainie – wynika z danych rosyjskiej państwowej instytucji sondażowej.
W dniach 13–19 kwietnia wskaźnik aprobaty działalności Władimira Putina wyniósł 65,6 proc., co oznacza najniższy poziom od rozpoczęcia wojny na Ukrainie — wynika z danych państwowego ośrodka WCIOM.
Poziom zaufania do samego prezydenta również uległ obniżeniu i wyniósł 71,0 proc., podczas gdy jeszcze w marcu przekraczał 77 proc. W tym samym okresie pozytywne oceny pracy premiera Michaiła Miszustina osiągnęły 44,3 proc., a rządu 39,7 proc.
W badaniu odnotowano także wzrost zaufania do części liderów opozycyjnych. Giennadij Ziuganow uzyskał 32,7 proc., a Siergiej Mironow 29,8 proc. Z kolei poparcie dla partii rządzącej „Jedna Rosja” wyniosło 27,7 proc., podczas gdy ugrupowanie „Nowi Ludzie” osiągnęło 13,4 proc.
Czynniki wpływające na nastroje społeczne
W ostatnich miesiącach w Rosji narastało niezadowolenie związane z ograniczeniami dostępu do internetu, komunikatorów i sieci VPN. Władze uzasadniają te działania względami bezpieczeństwa.
Prezydent Rosji wskazał, że przerwy w dostępie do sieci są konieczne, jednocześnie nakazując administracji znalezienie rozwiązań pozwalających na utrzymanie funkcjonowania kluczowych usług.
Równolegle Kreml podejmuje działania mające pobudzić gospodarkę po spadku aktywności gospodarczej na początku roku.
Ostrzeżenia o sytuacji gospodarczej. Lider komunistów ostrzegał przed powtórką z rewolucji
W ostatnich dniach w Moskwie podczas obrad Dumy Państwowej pojawiły się ostrzeżenia dotyczące kondycji finansów publicznych, gdy lider Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej Giennadij Ziuganow odniósł się do możliwych konsekwencji pogorszenia sytuacji gospodarczej.
„Jeśli nie podejmiecie pilnie działań na rzecz poprawy stanu finansów i gospodarki, jesienią czeka nas powtórka wydarzeń z 1917 roku. Nie mamy prawa powtarzać tego scenariusza” — powiedział przewodniczący KPFR Giennadij Ziuganow.
Polityk zaznaczył jednocześnie poparcie dla działań prezydenta, kierując krytykę wobec rządu i instytucji odpowiedzialnych za politykę gospodarczą.
W pierwszym kwartale 2026 r. wydatki budżetu federalnego przekroczyły dochody o 4,6 bln rubli, co oznacza przekroczenie planowanego rocznego deficytu o 21 proc. Jednocześnie budżety regionalne odnotowały deficyt na poziomie 1,5 bln rubli.
W sektorze państwowym, obejmującym około 30 proc. zatrudnionych, planowane są redukcje etatów. Według danych Federalnej Służby ds. Pracy liczba pracowników przewidzianych do zwolnienia wyniosła 105 147, co oznacza wzrost o 43 proc. w porównaniu z połową 2025 r.
Największe redukcje mają dotyczyć Moskwy, obwodu moskiewskiego, regionów omskiego i irkuckiego oraz Kraju Krasnojarskiego, obejmując sektor finansów, administracji i ochrony zdrowia.
W marcu Rosyjskie Koleje zapowiedziały redukcję 6 tys. miejsc pracy, natomiast Gazprom ograniczył zatrudnienie w centrali z ponad 4 tys. do 2,5 tys. osób. W przypadku Poczty Rosyjskiej liczba pracowników, którzy odeszli, ma osiągnąć 60 tys. do końca 2026 r.
Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego Rosji prognozowało w marcu bezrobocie na poziomie 2,6 proc. w 2026 roku, 2,5 proc. w 2027 r. i 2,3 proc. w 2028 r. Analitycy ankietowani przez Bank Rosji prognozowali natomiast średnie bezrobocie na poziomie 2,5 proc. w 2026 r. i 3 proc. w 2028 r., przypomniał RBK.
Spadki PKB i tempa wzrostu gospodarki
Dodatkowo Rosja ograniczyła wydobycie ropy, która odpowiada za znaczne pływy budżetowe. 21 kwietnia Reuters podał, że po serii uderzeń w infrastrukturę energetyczną, spadek sięgnął nawet 400 tys. baryłek dziennie i jest największy od lat. Problemy z eksportem pogłębia zamknięcie rurociągu Przyjaźń. Według Ministerstwa Pracy w Rosji aktywnych zawodowo jest obecnie 74,7 mln osób.
Oficjalne dane już teraz pokazują pogorszenie sytuacji. Putin poinformował, że PKB Rosji spadło o 1,8 proc. w styczniu i lutym, w tym w sektorach kluczowych dla wysiłku wojennego, takich jak przemysł i budownictwo. Z kolei szefowa banku centralnego Elwira Nabiullina stwierdziła, że „warunki zewnętrzne pogarszają się obecnie niemal nieustannie – zarówno dla eksportu, jak i importu”.
Zdaniem szefa szwedzkiego wywiadu wojskowego – rzeczywista sytuacja może być jeszcze gorsza, a inflacja wyższa niż oficjalne 5,86 proc. Szwecja, podobnie jak niemiecki wywiad BND, ocenia również, że Rosja zaniża deficyt budżetowy o około 30 mld dolarów.
Z danych wynika, że gospodarka Rosji o wartości 3,1 bln dolarów po spadku o 1,4 proc. w 2022 roku rosła o 4,1 proc. w 2023 roku i 4,9 proc. w 2024 roku, jednak w ubiegłym roku tempo wzrostu wyraźnie osłabło do 1 proc. Oficjalna prognoza na bieżący rok zakłada wzrost na poziomie 1,3 proc., natomiast Międzynarodowy Fundusz Walutowy podniósł swoją prognozę do 1,1 proc.
Rosja planuje jednak pobudzić gospodarkę poprzez wydatki na sektor obronny. W listopadzie 2025 roku prezydent Rosji Władimir Putin podpisał ustawę o budżecie federalnym na lata 2026-2028, w której wydatki na wojsko i bezpieczeństwo sięgają ok. 218 mld dol. To prawie 40 proc. całego budżetu państwa i najwyższy poziom od czasu upadku Związku Sowieckiego. Dla porównania, w 2024 roku rosyjskie wydatki wojskowe pochłaniały ok. 19 proc. całych wydatków państwa, a w 1995 roku było to 24,95 proc. wydatków budżetu.
Na programy socjalne przeznaczono 10,8 bln rubli (ok. 140 mld dol.), co stanowi kwotę prawie półtora razy mniejszą od łącznych wydatków na wojsko, bezpieczeństwo i organy ścigania. Wcześniej rosyjski rząd ogłosił znaczne cięcia wydatków na 18 programów państwowych do 2026 roku, co przełoży się na oszczędności przekraczające 207 mld rubli.
Może Cię zainteresować: Spadek handlu Chiny–Rosja. Pekin zmniejsza import surowców i eksport towarów
