Wołyń: odkryto nieznaną mogiłę zbiorową ofiar UPA. Wyniki już pierwszego dnia poszukiwań
Już pierwszego dnia przyniosły efekty prace poszukiwawcze ofiar zbrodni wołyńskiej prowadzone w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.
Jak informowaliśmy, badania rozpoczęto wczoraj, w poniedziałek, na terenie dawnych polskich miejscowości na Wołyniu. W Woli Ostrowieckiej natrafiono na szczątki ofiar i ujawniono nieznaną dotąd mogiłę zbiorową.
Przedsięwzięcie realizowane jest we współpracy z ukraińską fundacją „Wołyńskie Starożytności”. W pracach biorą udział także przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej.
To były jedne z największych masakr całej rzezi wołyńskiej
Głównym celem obecnego etapu badań jest lokalizacja miejsc pochówku szczątków co najmniej 350 Polaków zamordowanych w sierpniu 1943 roku przez ukraińskich nacjonalistów. Realizacja działań możliwa jest dzięki zgodom uzyskanym od strony ukraińskiej w grudniu 2025 roku.
30 sierpnia 1943 roku oddziały OUN-UPA przeprowadziły skoordynowany atak na polskie wsie, w tym Ostrówki i Wolę Ostrowiecką. Ofiarami byli głównie cywile – kobiety, dzieci i osoby starsze. Mieszkańców gromadzono w wyznaczonych miejscach, po czym dokonywano masowych egzekucji. Ciała grzebano w pośpiechu w zbiorowych mogiłach, z których część do dziś nie została odnaleziona. Szacuje się, że łącznie tego dnia w powiecie lubomelskim zginęło około 2,5 tys. Polaków.
– Ojciec miał siedemdziesiąt lat, znał wszystkich w okolicy, prawdopodobnie poznał tych bandytów i zaczął ich wyzywać, więc odrąbali mu ręce i nogi i pozwolili, by w męczarniach skonał na brzegu zbiorowej mogiły – wspominał na naszych łamach Tomasz Trusiuk, były mieszkaniec Ostrówek, jeden z niewielu żyjących świadków zbrodni, który pamiętnego 30 sierpnia 1943 roku stracił obydwoje rodziców. – Matkę zapędzili z innymi kobietami i dziećmi pod ukraińską wieś Sokół, gdzie wszyscy zostali zastrzeleni.
Znaleziona mogiła jest w Woli Ostrowieckiej
Najnowsze odkrycie miało miejsce na obszarze dawnego gospodarstwa Strażyca w Woli Ostrowieckiej. To właśnie tam, w sierpniu 1943 roku, ukraińscy nacjonaliści dokonali zbiorowego mordu na polskich mieszkańcach.
Pierwsze działania poszukiwawcze w tym rejonie podjęto w 1992 roku z inicjatywy rodzin ofiar oraz Towarzystwa Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej w Lublinie. Wówczas wydobyto szczątki co najmniej 323 osób. Pogrzeb odbył się 30 sierpnia 1992 roku na dawnym cmentarzu parafialnym w Ostrówkach.
Kolejny etap prac przeprowadzono na przełomie lipca i sierpnia 2011 roku. Polscy i ukraińscy archeolodzy, przy wsparciu wolontariuszy oraz rodzin dawnych mieszkańców, odnaleźli wówczas szczątki co najmniej 317 osób w pięciu mogiłach. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 30 sierpnia 2011 roku na cmentarzu w Ostrówkach.
W trakcie obecnych prac ujawniono nieznaną dotąd mogiłę zbiorową. Znajduje się ona w odległości kilkunastu metrów od miejsca upamiętnienia, gdzie w 1992 roku prowadzono wcześniejsze ekshumacje.
Na obecnym etapie odsłonięto jedynie zarys mogiły. Specjaliści podkreślają, że nie jest jeszcze możliwe określenie jej dokładnych rozmiarów ani liczby znajdujących się w niej ofiar. Charakter odkrycia wskazuje jednak jednoznacznie, że jest to zbiorowy grób. Dalsze prace będą prowadzone etapowo i obejmą zarówno eksplorację archeologiczną, jak i szczegółową dokumentację znaleziska.
📢 W pierwszym dniu prac poszukiwawczych prowadzonych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej odnaleziono szczątki ofiar zbrodni.
🟥 Na terenie dawnego gospodarstwa Strażyca w Woli Ostrowieckiej, w miejscu gdzie ukraińscy nacjonaliści w sierpniu 1943 r. dokonali zbiorowego mordu na… pic.twitter.com/FEnM01iCz5
— Instytut Pamięci Narodowej (@ipngovpl) April 21, 2026
Poszukiwania w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej są częścią szerszych działań mających na celu odnalezienie i identyfikację ofiar zbrodni wołyńskiej oraz przywrócenie pamięci o zamordowanych mieszkańcach tych terenów.
Kresy.pl / IPN
