UE i Australia zakończyły negocjacje umowy handlowej. Nowe partnerstwo w obliczu napięć geopolitycznych

Unia Europejska i Australia zakończyły we wtorek negocjacje dotyczące umowy o wolnym handlu oraz uzgodniły nowe partnerstwo w zakresie bezpieczeństwa i obrony. Jak podkreślają obie strony, porozumienie ma wzmocnić współpracę w warunkach rosnącej niepewności geopolitycznej.

Negocjacje trwały od 2018 roku i — jak relacjonują źródła — były momentami wstrzymywane m.in. z powodu sporów o dostęp do rynku rolnego i surowców. Ostatecznie strony doszły do kompromisu, który zakłada niemal całkowite zniesienie ceł w handlu dwustronnym.

Według ustaleń ponad 99 proc. ceł na eksport z UE do Australii ma zostać zniesionych, co — jak wskazuje Komisja Europejska — może przynieść firmom oszczędności rzędu około 1 mld euro rocznie. Z kolei Unia ma zlikwidować ok. 98 proc. ceł na towary z Australii, w tym m.in. wino, produkty mleczne czy zboża.

„Wysyłamy silny sygnał reszcie świata, że przyjaźń i współpraca są najważniejsze w czasach turbulencji” — powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Dodała: „UE i Australia mogą być oddalone geograficznie, ale nie możemy być bliżej siebie pod względem postrzegania świata”.

Porozumienie ma także zwiększyć dostęp Unii do australijskich surowców krytycznych, takich jak lit, aluminium czy mangan, które są kluczowe dla transformacji energetycznej i bezpieczeństwa gospodarczego Europy. Komisja Europejska podkreśla, że handel tymi surowcami jest szczególnie podatny na zakłócenia, dlatego współpraca z „wiarygodnymi partnerami” ma strategiczne znaczenie.

To my fellow Europeans. pic.twitter.com/Vcfh7Heaxy

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) March 24, 2026

Zgodnie z zapowiedziami eksport z UE do Australii może wzrosnąć nawet o 33 proc. w ciągu dekady, osiągając wartość 17,7 mld euro rocznie. Przewiduje się również znaczący wzrost inwestycji europejskich w Australii.

Umowa przewiduje także otwarcie australijskiego rynku dla europejskich usług, w tym finansowych i telekomunikacyjnych, oraz ułatwienia dla firm w dostępie do zamówień publicznych. Jednocześnie wprowadzono mechanizmy ochronne dla wrażliwych sektorów rolnych w UE, które pozwolą ograniczyć import m.in. wołowiny czy produktów mlecznych w przypadku zakłóceń rynkowych.

Worlds apart, but now closer than ever 🇦🇺🇪🇺

Australia and Europe are taking our relationship to the next level with a once in a generation Free Trade Agreement and Security and Defence Partnership.

More jobs. More security. More local products in global markets.

And in an… pic.twitter.com/vmGHfgGcAR

— Anthony Albanese (@AlboMP) March 24, 2026

Zobacz: Umowa UE z Indiami otwiera drzwi masowej migracji

Równolegle UE i Australia ogłosiły partnerstwo w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Zakłada ono m.in. współpracę w zakresie zarządzania kryzysowego, bezpieczeństwa morskiego, cyberbezpieczeństwa oraz nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

Porozumienie wpisuje się w szerszą strategię UE polegającą na dywersyfikacji relacji handlowych i zmniejszaniu zależności od Chin, szczególnie w obszarze surowców krytycznych. Jednocześnie — jak wskazują analitycy cytowani w materiałach — państwa zachodnie starają się ograniczać ryzyka związane z polityką handlową i zagraniczną USA.

Komisja Europejska podkreśla również znaczenie globalnych napięć. „Żadne z nas nie jest odporne na wstrząsy, zarówno geopolityczne, jak i gospodarcze, które wojna w Iranie przynosi naszym społeczeństwom” — zaznaczyła von der Leyen.

Aby umowa weszła w życie, konieczne jest jeszcze przygotowanie jej ostatecznego tekstu oraz zatwierdzenie przez Parlament Europejski i państwa członkowskie UE, a także ratyfikacja przez Australię.