Kazachstan odchodzi od dominacji superprezydenta
Prezydent Kazachstanu, Kasym-Żomart Tokajew zadeklarował, że zmiany systemu politycznego środkowoazjatyckiego państwa idą w kierunku pewnego ograniczenia roli głowy państwa.
Swoje uwagi Tokajew wygłosił na rozszerzonym posiedzeniu kazachstańskiego rządu. Jak podkreślił prezydent, zapisy zawarte w projekcie nowej konstytucji określają logikę rozwoju systemu politycznego Kazachstanu, którą opisał hasłami: „silny prezydent – wpływowy parlament – odpowiedzialny rząd” – jak przytoczył we wtorek portal Tengri News.
“Panoramiczne spojrzenie na reformy polityczne ostatnich lat pozwala nam dostrzec, że Kazachstan ostatecznie odchodzi od superprezydenckiej formy rządu i zmierza w kierunku republiki prezydenckiej z posiadającym autorytet i wpływowym parlamentem” – stwierdził Kasym-Żomart Tokajew.
Proponowane zmiany, jak zauważył prezydent, naturalnie kontynuują ten proces i, w połączeniu z przemianami politycznymi ostatnich lat, w tym reformą konstytucyjną z 2022 r., rodzą pytanie o potrzebę całkowitego przewartościowania podstaw konstytucyjnych naszego państwa. Przywódca Kazachstanu zasugerował właśnie taką, fundamentalną reformę systemu politycznego.
„Zasadniczo mówimy o stworzeniu nowego systemu rządzenia. Proponowane zmiany umożliwią redystrybucję władzy, większą równowagę w systemie kontroli i równowagi, a co najważniejsze, większą efektywność i stabilność wszystkich instytucji politycznych. W projekcie nowej konstytucji zasada <<nie jednostka dla państwa, lecz państwo dla jednostki>> nabrała bardziej namacalnej formy. Właśnie do tego konsekwentnie dążymy od 2019 roku” – słowa Tokajewa zacytował Tengri News.
Punktem wyjścia dla reformy konstytucyjnej stała się inicjatywa Tokajewa, aby utworzyć w Kazachstanie jednoizbowy parlament. Na styczniowym posiedzeniu specjalnego zgromadzenia społecznego – Kurułtaju Narodowego, prezydent Kasym-Żomart Tokajew przyznał, że choć pierwotnie nowelizacja miała dotyczyć około 40 artykułu konstytucji, w procesie prac zadecydowano o poważniejszej zmianie. Już 21 stycznia stworzono Komisję Konstytucyjn, która opracowuje tekst nowej ustawy zasadniczej.
Projekt nowej konstytucji będzie składał się z 11 paragrafów i 95 artykułów. Jej przyjęcie odbędzie się trybie ogólnonarodowego referendum.
Przygotowano nową preambułę odnoszącą się do praw człowieka oraz proklamującą jedność i solidarność, harmonię międzyetniczną i międzywyznaniową, jako fundament państwowości Kazachstanu. Nowa konstytucja ma podrzymywać świecki charakter środkowoazjatyckiego państwa, w tym szczególnie systemu edukacji.
W nowym tekście konstytucji znajdzie się przepis, zgodnie z którym małżeństwo jest dobrowolnym i równym związkiem mężczyzny i kobiety, co jest potwierdzeniem sprzeciwu tego państwa wobec agendy LGBT.
W miejsce dotychczasowego dwuizbowego parlament powstanie nowy, jednoizbowy Kurułtaj, składający się ze 145 deputowanych o pięcioletniej kadencji. Parlamentarzyści mają być wybierani w systemi proporcjonalnym.
Powołany ma zostać urząd wiceprezydenta. W imieniu głowy państwa będzie on współpracował z organizacjami społeczno-politycznymi, naukowymi i kulturalno-oświatowymi w Kazachstanie i za granicą.
tengrinews.kz/kresy.pl
