Południowojemeńscy separatyści odrzucają żądania Saudów i protegowanego przez nich rządu
Południowojemeńscy zajęli w bieżącym miesiącu zajęli większość obszaru dwóch kolejnych prowincji kraju. Wyparli tym samym siły uznawanego międzynarodowo rządu, wspieranego przez Arabię Saudyjską.
Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego powołanego dla południowej części Jemenu przez separatystów, Ali al-Katiri powiedział, że Południowa Rada Tymczasowa zbliża się do ogłoszenia „deklaracji państwowości”. Słowa takie wygłosił na zebraniu z Seijun, gdzie zgromadzili się liderzy miejscowych klanów. Miejscowość jest położona we wschodniej prowincji Hadramaut, która została przejęta przez separatystów z rąk międzynarodowo uznawanej Rady Prezydialnej w pierwszej połowe grudnia.
Druga zajętą przez południowych separatystów prowincją jest Al Mahr. Łącznie przejęli oni kontrolę nad obszarem o powierzchni około 550 tys. kilometrów kwadratowych. Oba regiony to pustynne, rzadko zaludnione obszary, ale w Hadramaut znajdują się główne pola naftowe Jemenu. I właśnie tam al-Katiri mówił o bliskiej perspektywie odrodzenia państwowości Jemenu Południowego.
Przedstawiciel separatystów podkreślał sukcesy tego obozu w stabilizowaniu sytuacji i zapewnianiu ładu publicznego. Według niego udało się ograniczyć noszenie broni przez obywateli w miejscach publicznych, jak zrelacjonował portal Middle East Monitor.
Wskazuje to, że separatyści nie zamierzają ustępować z dwóch prowincji mimo powtarzanych żądań Arabii Saudyjskiej i manifestacyjnego nalotu na Hadramaut przeprowadzonego przez saudyjskie lotnictwo w piątek. Może to zapowiadać intensyfikację konfliktu w Jemenie, tym razem między niedawnymi sojusznikami.
Po obaleniu wieloletniego autokratycznego przywódcy Jemenu Ali Abdullaha Saliha, ruch dyskryminowanych dotąd szyitów-zajdytów, Ansarullah, określany też, od nazwiska klanu przywódców, Huti, pod koniec 2011 roku podjął ofensywne działania zbrojne. Wobec faktycznego krachu jemeńskiej państwowości pod koniec 2014 roku Huthi przejęli władzę nad stolicą Jemenu Saną i rozwiązali dotychczasowe władze.
Prezydent Abd Rabbuh Mansur Hadi w 2015 roku został wzięty w areszt domowy przez szyitów. Uwolniony, uciekł do Adenu – metropolii na południu kraju, a następnie do Arabii Saudyjskiej. Tam przekonał Saudyjczyków do interwencji zbrojnej. Zakończyła się ona niepowodzeniem, a Saudyjczycy zaprzestali ataków na Jemen, niemniej nastąpcom Mansura Hadiego, uznawanym na scenie międzynarodowej, udało się wrócić do Adenu.
W ramach konfliktu doszło również do konsolidacji południowojemeńskich separatystów odwołujących się do tradycji istniejącej w latach 1967-1990 Ludowo-Demokratycznej Republiki Jemenu, jedynego komunistycznego państwa arabskiego. Walczą oni z Ansarullahem, ale okresowo wchodzą w konflikty także z oddziałami lojalnymi wobec oficjalnych władz emigracyjnych. Południowej Radzie Tymczasowej patronują Zjednoczone Emiraty Arabskie. Interweniowały one zbrojnie przeciw Hutim wspólnie z Saudyjczykami, lecz potem dwaj interwencji poróżnili się.
Po 2019 r. STC dążyła oficjalnie tylko do autonomii południa Jemenu i weszła w skład międzynarodowo uznawanej administracji, ale wydarzenia ostatnich dni mogą świadczyć, że dochodzi do dekompozycji tej struktury. Południowcy twierdzą, że członkowie kolegialnej głowy państwa – ośmioosobowej rady, reprezentujący inne siły polityczne, opuścili już Aden, łącznie z przewodniczącym tej Rady Prezydialnej, Raszadem al-Alimim. Ten ostatni powiedział po nadzwyczajnym piątkowym zebraniu, że ruchy STC stanowią „poważne naruszenia wobec ludności cywilnej”.
Rysujący się konflikt między dotychczasowymi koalicjantami może wzmocnić pozycję Ansarullahu kontrolującego stolicę i znaczną część gęsto zaludnionego obszaru Jemenu.
middleeastmonitor.com/kresy.pl
Sytuacja polityczno-militarna w Jemenie. Kolor czerwony – obszary pod kontrolą międzynarodowo uznawanego rządu; kolor zielony – obszary pod kontrolą Ansarullahu (Hutich), kolor żółty – obszary pod kontrolą południowych separatystów (STC); kolor pomarańczowy – obszary kontrolowane przez oddziały wspierane bezpośrednio przez Zjednoczone Emiraty Arabskie sprzymierzone z STC; kolor granatowy – obszary kontrolowane przez oddziały wierne klanowi byłego dyktatora Saliha.
