Męczennik unii brzeskiej. Św. Jozafat Kuncewicz
12 listopada przypada rocznica śmierci św. Jozafata Kuncewicza, arcybiskupa połockiego i męczennika, którego los nierozerwalnie związał się z unią brzeską i powstaniem Kościoła greckokatolickiego.
Był jednym z najwybitniejszych duchownych unickich przełomu XVI i XVII wieku.
Miał być kupcem, został biskupem
Święty Jozafat Kuncewicz, noszący na chrzcie imię Jan, urodził się około 1580 roku we Włodzimierzu Wołyńskim, w mieszczańskiej rodzinie Kunczyców. W młodości został wysłany do Wilna, aby nauczyć się zawodu kupieckiego. Tam zetknął się z nowo powstałym Kościołem greckokatolickim, utworzonym po zawarciu unii brzeskiej w 1596 roku, która podporządkowywała część duchowieństwa prawosławnego zwierzchności papieża, przy zachowaniu obrządku bizantyjskiego. Spotkanie to ukształtowało jego duchowość i życiową misję.
W 1604 roku Kuncewicz wstąpił do zakonu bazylianów, przyjmując imię Jozafat. Pięć lat później przyjął święcenia kapłańskie, a w 1617 roku został mianowany arcybiskupem Połocka. Z niezwykłą gorliwością prowadził działalność duszpasterską, zakładał klasztory i świątynie, wizytował parafie, wspierał ubogich i dbał o zachowanie tradycji wschodniej w jedności z Rzymem.
Jednak konsekwentna obrona unii i odnowy religijnej wzbudziła nienawiść przeciwników. Prawosławny biskup Melecjusz Smotrycki, stojący na czele antyunickiego ruchu, podsycał wrogość wobec arcybiskupa. 12 listopada 1623 roku w Witebsku rozwścieczony tłum wtargnął do jego rezydencji. Kuncewicz wyszedł do buntowników, pragnąc rozmawiać, lecz został uderzony pałką i zabity ciosem topora. Jego ciało znieważono i wrzucono do rzeki Dźwiny.
Spoczywa w Rzymie
Wkrótce po śmierci Jozafata rozpoczął się jego kult. Jego ciało z obawy przed profanacją było przechowywane w różnych miejscach, m.in. w katedrze unickiej w Połocku, klasztorze bazylianów w Żyrowicach czy w Białej Podlaskiej. Na początku XX wieku jego szczątki zostały przewiezione do Wiednia, a następnie do Bazyliki św. Piotra w Rzymie, gdzie od pierwszej połowy XX wieku spoczywają do dziś.
Czytaj też: Żyrowice, łask krynice
W 1643 roku papież Urban VIII dokonał beatyfikacji Kuncewicza, a w 1867 roku papież Pius IX kanonizował go jako pierwszego świętego Kościoła greckokatolickiego. W encyklice „Ecclesiam Dei” papież Pius XI nazwał go „wspaniałą chlubą i ostoją wschodnich Słowian”.
Święty Jozafat Kuncewicz pozostaje symbolem jedności Kościoła i wierności wierze aż do śmierci. Jego wspomnienie liturgiczne przypada 12 listopada, a jego relikwie spoczywają w Bazylice św. Piotra, z cząstką przechowywaną w katedrze greckokatolickiej w Przemyślu.
Kresy.pl
